تبلیغات
وبلاگ شخصی سیروس نخودچی - مطالب برق
 

به اطلاع می‌رساند درنظر است به منظور آشنایی مهندسین با روند تولید الکتروموتور و ژنراتور، تور علمی ‌صنعتی:

"بازدید از شرکت صنایع ماشین‌های الکتریکی جوین- جمکو"

را مطابق برنامه زیر برگزار نماییم. علاقمندان می توانند جهت ثبت نام اقدام نمایند.

 

    تاریخ برگزاری: چهارشنبه مورخ 13 آذر 1392

    زمان رفت: 6 صبح – زمان برگشت: 8 شب

    خدمات: ایاب و ذهاب با اتوبوس، صبحانه، نهار، پذیرایی میان ‌وعده، بیمه حوادث و سفر.

    هزینه جهت هر نفر با احتساب 35 درصد تخفیف شاغلین صنایع و دانشجویان: 350,000 ریال

محل تجمع: میدان آزادی، مقابل درب اصلی دانشگاه فردوسی

مهلت ثبت نام: پایان وقت اداری روز دو شنبه مورخ 11 آذر 1392

اطلاعات بیشتر و ثبت نام: 09151824341





نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : تور، برق، بازدید علمی، صنعتی، الکتروموتو،
لینک های مرتبط :


جمعه 6 اردیبهشت 1392 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI
دانشجویان عزیز می توانند جهت دانلود نرم افزار Eplan روی لینک زیر کلیک نمایند.



نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : دانلود نرم افزار، ایی پلان، eplan،
لینک های مرتبط : لینک دانلود نرم افزار،


یکشنبه 1 اردیبهشت 1392 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI
قابل توجه کلیه دانشجویان کاردانی و کارشناسی رشته برق
(متولد 1371/10/11 به بعد): 
تا 27 اردیبهشت 1392 فرصت دارید در مسابقات ملی مهارت ثبت نام کنید.
یرای دانلود آگهی ثبت نام و فرم ثبت نام روی لینک زیر کلیک نمایید.




نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : مسابقات ملی مهارت، المپیاد،
لینک های مرتبط : دانلود آگهی ثبت نام و فرم ثبت نام،


زمین مناسب از دو بابت حائز اهمیت می‌باشد :
الف ـ حفاظت در مقابل صاعقه و اضافه ولتاژها
ب ـ هم پتانسیل بودن تجهیزات نصب‌شده در سایت و كاركرد صحیح آنها بخصوص تجهیزات دیجیتال و انتقال دیتا با توجه به بكارگیری تجهیزات کامپیوتری جدید  لازم است به موضوع ارت و روش اجرای اصولی آن اهمیت بیشتری داده شود تا در آینده از آسیب رسیدن به نیروی انسانی و تجهیزات کامپیوتری پیشگیری شده و از عملكرد صحیح تجهیزات اطمینان داشته باشیم .
لزوم استفاده از سیستم ارت :
به منظور حفاظت افراد و دستگاهها ، اضافه ولتاژهای تولید شده در بدنه كه باعث صدمه دیدن دستگاهها و افراد می‌شود ، همچنین ولتاژهای بسیار زیاد و خطرناك ناشی از برخورد صاعقه با دكلهای کامپیوتری را باید در جایی خنثی نمائیم . به همین منظور استفاده از سیستم ارت و حفاظت از تجهیزات بسیار لازم و ضروری است بعلاوه با افزایش استفاده از سیستمهای دیجیتالی و حساس ، لزوم بازنگری در طراحی ، نصب و نگهداری سیستمهای حفاظتی گراندینگ وجود دارد . به طور خلاصه اهداف بكارگیری سیستم ارتینگ یا گراندینگ عبارتند از :
الف ـ حفاظت و ایمنی جان انسان
ب ـ حفاظت و ایمنی وسایل و تجهیزات الكتریكی و الكترونیكی
ج ـ فراهم آوردن شرایط ایده‌ال جهت كار
د ـ جلوگیری از ولتاژ تماسی
ه ـ حذف ولتاژ اضافی
و ـ جلوگیری از ولتاژهای ناخواسته و صاعقه
ز ـ اطمینان از قابلیت كار الكتریكی
روشهای اجرای ارت یا زمین حفاظتی :
بطور كلی جهت اجرای ارت و سیستم حفاظتی دو روش كلی وجود دارد كه ذیلاً ضمن بیان آنها ، موارد استفاده و تجهیزات مورد نیاز هر روش و نحوه اجرای هر یك بیان می‌گردد .
1ـ زمین عمقی :
در این روش كه یك روش معمول می باشد از چاه برای اجرای ارت استفاده می شود.
2- زمین سطحی:
در این روش سیستم ارت در سطح زمین (برای مناطقی كه امكان حفاری عمیق در آنها وجود ندارد) و یا در عمق حدود 80 سانتیمتر اجرا می گردد. در چه شرایطی از روش سطحی برای اجرای ارت استفاده نمائیم ؟
 در مكانهایی كه :
ـ فضای لازم و امكان حفاری در اطراف سایت وجود داشته باشد .
ـ ارتفاع از سطح دریا پائین باشد مانند شهرهای شمالی و جنوبی كشور .
ـ پستی و بلندی محوطه سایت كم باشد .
ـ فاصله بین دكل و سایت زیاد باشد .
با توجه به مزایای روش سطحی اجرای ارت به این روش ارجحیت دارد .
اجرای ارت به روش عمقی : 
انتخاب محل چاه ارت :
چاه ارت را باید در جاهایی كه پایین‌ترین سطح را داشته و احتمال دسترسی به رطوبت حتی‌الامكان در عمق كمتری وجود داشته باشد و یا در نقاطی كه بیشتر در معرض رطوبت و آب قرار دارند مانند زمینهای چمن ، باغچه‌ها و فضاهای سبز حفر نمود.
عمق چاه
با توجه به مقاومت مخصوص زمین ، عمق چاه از حداقل 4 متر تا 8 متر و قطرآن حدودا 80 سانتیمتر می تواند باشد. در زمین هایی كه با توجه به نوع خاك دارای مقاومت مخصوص كمتری هستند مانند خاكهای كشاورزی و رسی عمق مورد نیاز برای حفاری كمتر بوده و در زمینهای شنی و سنگلاخی كه دارای مقاومت مخصوص بالاتری هستند نیاز به حفر چاه با عمق بیشتر می باشد. برای اندازه گیری مقاومت مخصوص خاك از دستگاههای خاص استفاده می گردد. در صورتی كه تا عمق 4 متر به رطوبت نرسیدیم و احتمال بدهیم در عمق بیشتر از 6 متر به رطوبت نخواهیم رسید نیازی نیست چاه را بیشتر از 6 متر حفر كنیم . بطور كلی عمق 6 مترو قطر حدود 80 سانتیمتر برای حفر چاه پیشنهاد می گردد. 
اتصال سیم به صفحه مسی 
اتصال سیم به صفحه مسی بسیار مهم می باشد و هرگز و در هیچ شرایطی نباید این اتصال تنها با استفاده از بست ، دوختن سیم به صفحه و یا … برقرار گردد.بلكه حتما باید سیم به صفحه جوش داده شود و برای استحكام بیشتر با استفاده از 2 عدد بست سیم به صفحه ( ردیف 15 جدول مصالح مورد نیاز )بسته شده و محكم گردد.
برای جوش دادن قطعات مسی به یكدیگر از جوش برنج یا نقره استفاده شود و در صورت عدم دسترسی به این نوع جوش از جوش (Cadweld) استفاده گردد .

حفر چاه ارت

با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه چاهی با عمق مناسب و در مكان مناسب (با توجه با راهنمای انتخاب محل چاه ارت ) حفر گردد. شیاری به عمق 60سانتیمتر از چاه تا پای دكل برای مسیر سیم چاه ارت تا برقگیر روی دكل همچنین برای سیم ارت داخل ساختمان حفر نمائید. در صورتی كه مسیر 2 سیم مشترك باشد بهتر است مسیر دو سیم ایزوله گردند. همینطور مسیر سیمها باید كوتاهترین مسیر بوده و سیم میله برقگیر و ارت حتی الامكان مستقیم و بدون پیچ و خم باشد و نبایستی خمهای تند داشته باشد و در صورت نیاز به خم زدن سیم در طول بیش از 50 سانتیمتر انجام گردد.
نكته : در مناطق سردسیر عمق كانال حفاری شده و بطور كلی مسیر عبور كابل مسی خیلی مهم می باشد و نباید در معرض یخبندان قرار گیرد . تاثیر كاهش درجه حرارت بر افزایش مقاومت سیستم زمین به شرح زیر می باشد .
نكات عمومی و مهم در خصوص سیستمهای ارت
1-كلیه اتصالات با مفتول برنج یا نقره جوشكاری گردد.سطح جوش باید CM 6 باشدو جهت اتصالات وجوشكاری رعایت گردد(در مواردی كدولد توصیه میشود).
2-ازهرپایه دكلهای خودایستا هم فونداسیون دكل توسط سیم مسی و بست مخصوص به سیستم ارت و هم پای دكل به سیستم ارت جوشكاری گردد.
3-سیم میله برقگیر ازپایه ای كه آنتنهای كمتری نصب می شود و با كابلهای روی لدر حداكثرفاصله را داشته باشد،بدون خمش درمسیر ومستقیما به رینگ داخل كانال و از كوتاهترین مسیر توسط جوش متصل گردد.
4-میله برقگیر روی دكل در بالاترین نقطه دكل(با رعایت مخروط حفاظتی با زاویه 45 درجه ) بطوریكه تجهیزات راكاملا پوشش دهد،قرارگیرد و جنس آن تمام مس با آلیاژ استاندارد به قطرmm 16 و طول آن بستگی به ارتفاع نصب انتنهای 
روی دكل دارد.
5-شعاع خم سیم مسی حداقل CM20 وزاویه قوس حداقل 60 درجه رعایت گردد(رعایت زاویه خمش سیم مسی )
6- پایه‌ها و نقاط ابتداوانتهای لدر افقی به سیستم گراند متصل گردد.
7-كلیه كابلهای ورودی به سالن دستگاه توسط بست گراند به بدنه دكل و ابتدای لدر افقی(بعد از محل خم شدن كابل)گراند شوند.
8-به هیچ عنوان در روی دكل،جوشكاری صورت نگیرد.
9-اتصال از شبكه گراند سیستم اجرا شده به تانكر سوخت دیزل ژنراتور، تانكر آب هوایی ، اسكلت فلزی ساختمان و در و پنجره های اتاق دستگاه صورت گیرد.
10-اگر سیستمی‌ازقبل‌اجرا شده باشد،سیستم قدیم به‌جدید در عمق‌خاك متصل گردند.
11-سیم‌ارت‌ درروی زمین باید باروكش‌وسیم‌داخل‌كانالها‌ باید بدون روكش و مستقیم كشیده شود.
12-پركردن كانال باید با خاك سرند شده كشاورزی یا خاك نرم انجام گردد.
13-ارتفاع نصب شینه مسی CM 50 ازكف تمام شده باشد.
14-شینه داخل اتاق حدالمقدور به چیدمان دستگاهها نزدیك باشد.
15-ازهر دستگاهی جداگانه سیم ارتی به شینه متصل گردد ( قطر و طول شینه گراند بستگی به تعداد انشعابات آن دارد).
16- در دكلهای مهاری پر ظرفیت ، مهارهای دكل بایستی توسط بست مخصوص به گراند اتصال یابد.
17- جهت استفاده ترانس برق شهر در ایستگاههای مخابرات بایستی گراند جداگانه اجرا گردد.
18- در سایتهای کامپوتری جهت اجرای سیستم زمین حتی المقدور بایستی از یك زمین با سطح یكنواخت ( بدون شیب ) استفاده نمود. 
19- در ایستگاهها بین نول و گراند نبایستی اختلاف ولتاژ وجود داشته باشد.
20- در دكلهای پر ظرفیت كه ابعاد قسمت بالای دكل بیشتر از m 2 می‌باشد نیاز به نصب یك عدد برقگیر اضافی در سمت مقابل برقگیر اول می‌باشد.
21- در سیم‌كشی داخل محوطه سایت های کامپوتری برای چراغهای روشنایی و سایر موارد باید از كابل زمینی استفاده گردد و در ایستگاههای بالای كوه و نقاط دور از شهر نباید از چراغهای روشنایی خیابانی استفاده شود. 
22- استاندارد قابل قبول آزمایش و تحویل اتصال زمین برای سایتهای كوچك زیر 10 اهم و برای سایت های بزرگ و مهم زیر 3 اهم می‌باشد.




نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : چاه ارت، سیم ارت، سیستم ارت،
لینک های مرتبط :


جمعه 11 آذر 1390 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI

*  مقدمه

هدف این مقاله بررسی سیر تغییرات و تكامل طراحی ژنراتور سنكرون است. به این منظور، مقالات منتشر شده IEEE  كه با این موضوع مرتبط بودند، بررسی گردیدند. به عنوان اولین قدم كلیه مقالات مرتبط در دهه‌های مختلف جستجو و بر مبنای آنها یك تقسیم‌بندی موضوعی انجام شد.

سپس سعی شد بدون پرداختن به جزییات، سیرتحولات استخراج‌ شود. رویكرد كلی این بوده است كه تحولات دارای كاربرد صنعتی بررسی شود.

با توجه به گستردگی موضوع و حجم مطالب، این مقاله در دو بخش ارایه شده است.

 در بخش اول ابتدا پیشرفتهای اولیه ژنراتورهای سنكرون از آغاز تا دهه ۱۹۷۰ بررسی شده است و در ادامه تحولات دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ به تفصیل مورد توجه قرار گرفته‌اند. در پایان هر دهه یك جمعبندی از كل فعالیتهای صورت گرفته ارایه و سعی شده است ارتباط منطقی پیشرفتهای هر دهه با دهه‌های قبل و بعد بیان شود.

ماشین سنكرون همواره یكی از مهمترین عناصر شبكه قدرت بوده و نقش كلیدی در تولید انرژی الكتریكی و كاربردهای خاص دیگر ایفاء كرده است.

ساخت اولین نمونه ژنراتور سنكرون به انتهای قرن ۱۹ برمی‌گردد. مهمترین پیشرفت انجام شده در آن سالها احداث اولین خط بلند انتقال سه فاز از لافن به فرانكفورت آلمان بود. دركانون این تحول؛ یك هیدروژنراتور سه فاز ۲۱۰ كیلووات قرار گرفته بود.

علیرغم مشكلات موجود در جهت افزایش ظرفیت وسطح ولتاژ ژنراتورها، در طول سالهای بعد تلاشهای گسترده‌ای برای نیل به این مقصود صورت گرفت.

مهمترین محدودیتها در جهت افزایش ظرفیت، ضعف عملكرد سیستمهای عایقی و نیز روشهای خنك‌سازی بود. در راستای رفع این محدودیتها تركیبات مختلف عایقهای مصنوعی، استفاده از هیدروژن برای خنك‌سازی و بهینه‌سازی روشهای خنك‌سازی با هوا نتایج موفقیت‌آمیزی را در پی داشت به نحوی كه امروزه ظرفیت ژنراتورها به بیش از MVA۱۶۰۰ افزایش یافته است.

در جهت افزایش ولتاژ، ابداع پاورفرمر در انتهای قرن بیستم توانست سقف ولتاژ تولیدی را تا حدود سطح ولتاژ انتقال افزایش دهد به نحوی كه برخی محققان معتقدند در سالهای نه چندان دور، دیگر نیازی به استفاده از ترانسفورماتورهای افزاینده نیروگاهی نیست.

همچنین امروزه تكنولوژی ژنراتورهای ابررسانا بسیار مورد توجه است. انتظار می‌رود با گسترش این تكنولوژی در ژنراتورهای آینده، ظرفیتهای بالاتر در حجم كمتر قابل دسترسی باشند.

 

*  تاریخچه

ژنراتور سنكرون تاریخچه‌ای بیش از صد سال دارد. اولین تحولات ژنراتور سنكرون در دهه ۱۸۸۰ رخ داد. در نمونه‌های اولیه مانند ماشین جریان مستقیم، روی آرمیچر گردان یك یا دو جفت سیم‌پیچ وجود داشت كه انتهای آنها به حلقه‌های لغزان متصل می‌شد و قطبهای ثابت روی استاتور، میدان تحریك را تامین می‌كردند.

به این طرح اصطلاحاً قطب خارجی می‌گفتند. در سالهای بعد نمونه دیگری كه در آن محل قرار گرفتن میدان و آرمیچر جابجا شده بود مورد توجه قرار گرفت. این نمونه كه شكل اولیه ژنراتور سنكرون بود، تحت عنوان ژنراتور قطب داخلی شناخته و جایگاه مناسبی در صنعت ‌برق پیدا كرد. شكلهای مختلفی از قطبهای مغناطیسی و سیم‌پیچهای میدان روی رتور استفاده شد، در حالی كه سیم‌پیچی استاتور، تكفاز یا سه‌فاز بود.

محققان بزودی دریافتند كه حالت بهینه از تركیب سه جریان متناوب با اختلاف فاز نسبت به هم بدست می‌آید. استاتور از سه جفت سیم‌پیچ تشكیل شده بود كه در یك طرف به نقطه اتصال ستاره و در طرف دیگر به خط انتقال متصل بودند.

در واقع ایده ماشین جریان متناوب سه فاز، مرهون تلاشهای دانشمندان برجسته‌ای مانند نیكولا تسلا، گالیلئو فراریس، چارلز برادلی، دبروولسكی، هاسلواندر بود.

هاسلواندر اولین ژنراتور سنكرون سه فاز را در سال ۱۸۸۷ ساخت كه توانی در حدود ۸/۲ كیلووات را در سرعت ۹۶۰ دور بر دقیقه (فركانس ۳۲ هرتز) تولید می‌كرد. این ماشین دارای آرمیچر سه فاز ثابت و رتور سیم‌پیچی شده چهار قطبی بود كه میدان تحریك لازم را تامین می‌كرد. این ژنراتور برای تامین بارهای محلی مورد استفاده قرار می‌گرفت.

در سال ۱۸۹۱ برای اولین بار تركیب ژنراتور و خط بلند انتقال به منظور تامین بارهای دوردست با موفقیت تست شد. انرژی الكتریكی تولیدی این ژنراتور توسط یك خط انتقال سه فاز از لافن به نمایشگاه بین‌المللی فرانكفورت در فاصله ۱۷۵ كیلومتری منتقل می‌شد. ولتاژ فاز به فاز ۹۵ ولت، جریان فاز ۱۴۰۰ آمپر و فركانس نامی ۴۰ هرتز بود. رتور این ژنراتور كه برای سرعت ۱۵۰ دور بر دقیقه طراحی شده بود، ۳۲ قطب داشت. قطر آن ۱۷۵۲ میلیمتر و طول موثر آن ۳۸۰ میلیمتر بود.

جریان تحریك توسط یك ماشین جریان مستقیم تامین می‌شد. استاتور آن ۹۶ شیار داشت كه در هر شیار یك میله مسی به قطر ۲۹ میلیمتر قرار می‌گرفت. از آنجا كه اثر پوستی تا آن زمان شناخته نشده بود، سیم‌پیچی استاتور متشكل از یك میله برای هر قطب / فاز بود. بازده این ژنراتور ۵/۹۶% بود كه در مقایسه با تكنولوژی آن زمان بسیار عالی می‌نمود. طراحی و ساخت این ژنراتور را چارلز براون انجام داد.

در آغاز، اكثر ژنراتورهای سنكرون برای اتصال به توربینهای آبی طراحی می‌شدند، اما بعد از ساخت توربینهای بخار قدرتمند، نیاز به توربوژنراتورهای سازگار با سرعت بالا احساس شد.

در پاسخ به این نیاز اولین توربورتور در یكی از زمینه‌های مهم در بحث ژنراتورهای سنكرن، سیستم عایقی است. مواد عایقی اولیه مورد استفاده مواد طبیعی مانند فیبرها، سلولز، ابریشم، كتان، پشم و دیگر الیاف طبیعی بودند.

همچنین رزینهای طبیعی بدست آمده از گیاهان و تركیبات نفت خام برای ساخت مواد عایقی مورد استفاده قرارمی‌گرفتند. در سال ۱۹۰۸ تحقیقات روی عایقهای مصنوعی توسط دكتر بایكلند آغاز شد. در طول جنگ جهانی اولی رزین‌های آسفالتی كه بیتومن نامیده می‌شدند، برای اولین بار همراه با قطعات میكا جهت عایق شیار در سیم‌پیچهای استاتور توربوژنراتورها مورد استفاده قرار گرفتند.

این قطعات در هر دو طرف، با كاغذ سلولز مرغوب احاطه می‌شدند. در این روش سیم‌پیچهای استاتور ابتدا با نوارهای سلولز و سپس با دو لایه نوار كتان پوشیده می‌شدند. سیم‌پیچها در محفظه‌ای حرارت می‌دیدند و سپس تحت خلا قرار می‌گرفتند. بعد از چند ساعت عایق خشك و متخلخل حاصل می‌شد. سپس تحت خلا، حجم زیادی از قیر داغ روی سیم‌پیچ‌ها ریخته می‌شد.

در ادامه محفظه با گاز نیتروژن خشك با فشار ۵۵۰ كیلو پاسكال پر و پس از چند ساعت گاز نیتروژن تخلیه و سیم‌پیچها در دمای محیط خنك و سفت می‌شدند. این فرآیند وی پی‌آی نامیده می‌شد.

در اواخر دهه ۱۹۴۰ كمپانی جنرال الكتریك به منظور بهبود سیستم عایق سیم‌پیچی استاتور تركیبات اپوكسی را برگزید. در نتیجه این تحقیقات، یك سیستم به اصطلاح رزین ریچ عرضه شد كه در آن رزین در نوارها و یا وارنیش مورد استفاده بین لایه‌ها قرار می‌گرفت.

در دهه‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۶۰ همراه با افزایش ظرفیت ژنراتورها و در نتیجه افزایش استرسهای حرارتی، تعداد خطاهای عایقی به طرز چشمگیری افزایش یافت. پس از بررسی مشخص شد علت اكثر این خطاها بروز پدیده جدا شدن نوار یا ترك خوردن آن است.

این پدیده به علت انبساط و انقباض ناهماهنگ هادی مسی و هسته آهنی به وجود می‌آمد. برای حل این مشكل بعد از جنگ جهانی دوم محققان شركت وستینگهاوس كار آزمایشگاهی را بر روی پلی‌استرهای جدید آغاز كرده و سیستمی با نام تجاری ترمالاستیك عرضه كردند.

نسل بعدی عایقها كه در نیمه اول دهه ۱۹۵۰ مورد استفاده قرار گرفتند، كاغذهای فایبرگلاس بودند.

در ادامه در سال ۱۹۵۵ یك نوع عایق مقاوم در برابر تخلیه جزیی از تركیب ۵۰ درصد رشته‌های فایبرگلاس و ۵۰ درصد رشته‌های PET بدست آمد كه روی هادی پوشانده می‌شد و سپس با حرارت دادن در كوره‌های مخصوص، PET ذوب شده و روی فایبرگلاس را می‌پوشاند. این عایق بسته به نیاز به صورت یك یا چند لایه مورد استفاده قرار می‌گرفت. عایق مذكور با نام عمومی پلی‌گلاس و نام تجاری داگلاس وارد بازار شد.

مهمترین استرسهای وارد بر عایق استرسهای حرارتی است. بنابراین سیستم‌های عایقی همواره در ارتباط تنگاتنگ با سیستم‌های خنك‌سازی بوده‌اند. خنك‌سازی در ژنراتورهای اولیه توسط هوا انجام می‌گرفت. بهترین نتیجه بدست آمده با این روش خنك‌سازی یك ژنراتور MVA۲۰۰ با سرعت rpm۱۸۰۰ بود كه در سال ۱۹۳۲ در منطقه بروكلین نیویورك نصب شد.

اما با افزایش ظرفیت ژنراتورها نیاز به سیستم خنك‌سازی موثرتری احساس شد. ایده خنك‌سازی با هیدروژن اولین بار در سال ۱۹۱۵ توسط ماكس شولر مطرح شد.

تلاش او برای ساخت چنین سیستمی از ۱۹۲۸ آغاز و در سال ۱۹۳۶ با ساخت اولین نمونه با سرعت rpm۳۶۰۰ به نتیجه رسید. در سال ۱۹۳۷ جنرال الكتریك اولین توربوژنراتور تجاری خنك شونده با هیدروژن را روانه بازار كرد.

این تكنولوژی در اروپا بعد از سال ۱۹۴۵ رایج شد. در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ روشهای مختلف خنك‌سازی مستقیم مانند خنك‌سازی سیم‌پیچ استاتور با گاز، روغن و آب پا به عرصه ظهور گذاشتند تا آنجا كه در اواسط دهه ۱۹۶۰ اغلب ژنراتورهای بزرگ با آب خنك می‌شدند. ظهور تكنولوژی خنك‌سازی مستقیم موجب افزایش ظرفیت ژنراتورها به میزان MVA۱۵۰۰ شد.

یكی از تحولات برجسته‌ای كه در دهه ۱۹۶۰ به وقوع پیوست تولید اولین ماده ابررسانای تجاری یعنی         نیوبیوم- تیتانیوم بود كه در دهه‌های بعدی بسیار مورد توجه قرار گرفت.

برای مشاهده متن کامل بر روی ادامه مطلب کلیک کنید 




ادامه مطلب


نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : ژنراتور، سنکرون،
لینک های مرتبط :


مقدمه:

كاهش ضریب توان در یك شبكه توزیع باعث افزایش جریان و در نتیجه افزایش تلفات می گردد. افزایش جریان نیاز به افزایش ظرفیت خطوط انتقال انرژی خواهد داشت كه مشكلاتی را برای شبكه سراسری ایجاد می كند. بنا براین شركتهای برق منطقه ای مصرف كنندگانی كه توان راكتیو آنها بیش از حد مجاز باشد را جریمه و تشویق به بهبود ضریب توان می كنند. پس لزوم بهبود ضریب توان چه از نظر خود مصرف كنندگان و چه از نظر شبكه سراسری اهمیت دارد.





نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : ضریب قدرت، شبکه توزیع، کسینوس فی،
لینک های مرتبط :


جمعه 29 مهر 1390 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI

خلاصه ای از تاریخچه برق

 

اگرچه که الکتریسته به عنوان نتیجه واکنش شیمیایی ای که در یک پیل الکترولیک از زمانی که الساندرو ولتا در سال1800م این آزمایش را انجام داد، شناخته می شده است، اما تولید آن به این روش گران بوده و هست. در سال 1831م، میشل فارادی ماشینی ابداع کرد که از حرکت چرخشی تولید الکتریسته می کرد، اما حدود پنجاه سال طول کشید تا این فن آوری از نظر اقتصادی مقرون به صرفه شود. در سال 1878م، توماس ادیسون جایگزین عملی تجاری ای را برای روشنایی های گازی و سیستم های حرارتی ایجاد کرد و به فروش رساند که از الکتریسته جریان مستقیمی استفاده می کرد که بطور منطقه ای تولید و توزیع شده بود، استفاده می کرد. در سیستم جریان مستقیم ادیسون، ایستگاه های تولید توان اضافی می بایست نصب می شدند. بدلیل اینکه ادیسون قادر نبود سیستمی را تولید کند که به ژنراتورهای چندگانه اجازه بدهد که به یکدیگر متصل شوند، گسترش سیستم او نیاز داشت که تمامی ایستگاه های تولید جدید مورد نیاز ساخته شوند. نیاز به نیروگاه های اضافی ابتدا توسط قانون اهم بیان شده است: بدلیل اینکه تلفات با مربع جریان یا بار و با خود مقاومت متناسب است، بکار بردن کابل های طولانی در سیستم ادیسون به مفهوم داشتن ولتاژهای خطرناک در برخی نقاط یا کابل های بزرگ و گران قیمت و یا هر دوی اینها بود. نیکولا تسلا که مدت کوتاهی برای ادیسون کار می کرد و تئوری الکتریسته را بگونه ای درک کرده بود که ادیسون درک نکرده بود، سیستم جایگزینی را ابداع کرد که از جریان متناوب استفاده می کرد. تسلا بیان داشت که دو برابر کردن ولتاژ جریان را نصف می کند و منجر به کاهش تلفات به میزان 4/3 می شود و تنها یک سیستم جریان متناوب اجازه انتقال بین سطوح ولتاژ را در قسمت های مختلف آن سیستم ممکن می سازد. او به توسعه و تکمیل تئوری کلی سیستم اش ادامه داد و جایگزین تئوری و عملی ای را برای تمامی ابزارهای جریان مستقیم آن زمان ابداع کرد و ایده های بدیعش را در سال 1887م در 30 حق انحصاری اختراع به ثبت رساند. در سال 1888م کار تسلا مورد توجه جرج وستینگهاوس که حق انحصاری اختراع یک ترانسفورماتور را در اختیار داشت و یک کارخانه روشنایی را از سال 1886م در گریت بارینگتون، ماساچوست راه اندازی کرده بود، قرار گرفت. اگرچه که سیستم وستینگهاوس می توانست از روشنایی های ادیسون استفاده کند و دارای گرم کننده نیز بود، اما این سیستم دارای موتور نبود. توسط تسلا و اختراع ثبت شده اش، وستینگهاوس یک سیستم قدرت برای یک معدن طلا در تلورید، کلورادو در سال 1891 ساخت که دارای یک ژنراتور آبی 100 اسب بخار(75 کیلو وات) بود که یک موتور 100 اسب بخار (75 کیلو وات) را در آنسوی خط انتقالی به فاصله 5/2 مایل )4 کیلومتر ( تغذیه می کرد. سپس در یک قرارداد با جنرال الکتریک که ادیسون مجبور به فروش آن شده بود، شرکت وستینگهاوس اقدام به ساخت یک نیرگاه در نیاگارا فالس کرد که دارای سه ژنراتور تسلای 5000 اسب بخار بود که الکتریسته را به یک کوره ذوب آلومینیوم در نیاگارا ، نیویورک و به شهر بوفالو، نیویورک به فاصله 22 مایل (35 کیلومتر) انتقال می داد. نیروگاه نیاگارا در 20 آوریل 1895م شروع به کار کرد.

 





نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : تاریخچه برق،
لینک های مرتبط :


جمعه 29 مهر 1390 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI

در تأسیسات برقی دو نوع زمین كردن وجود دارد كه ما یكی را (زمین كردن حفاظتی) و دیگری را (زمین كردن الكتریكی) می نامیم .
۱) زمین كردن حفاظتی :
زمین كردن حفاظتی عبارتست از زمین كردن كلیه قطعات فلزی تأسیسات الكتریكی كه در ارتباط مستقیم (فلزبافلز) با مدار الكتریكی قرار ندارند. این زمین كردن بخصوص برای حفاظت اشخاص درمقابل اختلاف سطح تماسی زیاد به كار برده می شود . بدین منظور در پست های فشار قوی باید تمام قسمت های فلزی كه در نزدیكی و همسایگی با فشار قوی قرار گرفته اند و مكان تماس عمدی یا سهوی با آن ها موجود است، به تأسیسات زمینی كه برای این منظور احداث شده است (زمین حفاظتی ) متصل و مرتبط گردند. این قسمت ها عبارتند از ستون ها و پایه های فلزی ، درب ها و نرده های فلزی، قسمت های فلزی دسترس تمام دستگاه های اندازه گیری ، ایزولاتورها، مقره های عبور، بخصوص قسمت های فلزی كه برای كاركردن با دستگاه ها باید با آنها لمس كرد و در دست گرفت ، مثل چرخ های فرمان انواع و اقسام تنظیم كننده ها و رگولاتور، دسته كلیدها وغیره. زیرا در این قسمت ها در اثر عبور جریان خیلی كم نیز عضلات دست به طوری منقبض می شود كه بازكردن و رهایی پیدا كردن از آن غیر ممكن و محال به نظر میرسد و عاقبتی وخیم و اسفناك برای تماس گیرنده به پیش خواهد داشت . بدین منظور و برای جلوگیری از هر حادثه ای باید زمین حفاظتی به نحوی تأسیس گردد كه قسمتی از مسیر جریان كه توسط تماس اعضای بدن انسان اتصالی می شود (دست وپا و یا دو دست یا دوپا ) دارای تفاوت پتانسیل یا افت ولتاژ زیاد نباشد. افت ولتاژ بستگی به شدت جریان و مقاومت مسیر جریان دارد. لذا برای كوچك نگه داشتن افت ولتاژ باید مقاومت مسیرجریان حتی المقدور كوچك نگه داشته شود. به طور مثال اگر یك مقره عبور كه در دیوار مرطوبی نصب شده است، بشكند و سیم فشار قوی با دیوار تماس پیدا كند و جریان اتصال زمین در این حالت ۲۵ آمپر و مقاومت هرمتر دیوار ۱۰ اهم باشد،مابین دو نقطه از دیوار كه انسان با آن تماس دارد (فاصله دست و پا تقریبا ۲ متر است) اختلاف سطحی برابر با:
U = I * R =
۲۵ * ۲ *۱۰ = ۵۰۰ volt
به وجود می آید كه مسلما برای انسان خطرناك است ولی اگر پایه فلزی مقره كه به دیوار محكم شده به وسیله یك سیم نسبتا ضخیم به زمین وصل شود، در موقع اتصال بدنه یا اتصال زمین ، قسمت عمده جریان اتصالی از این سیم عبورخواهد كرد و كلیه قسمت های دیوار هم پتانسیل سیم در آن نقطه قطع خواهد شد. لذا افت ولتاژ در امتداد دیوار ناچیز شده و برای انسان خطری ایجاد نخواهدكرد . عامل مؤثر خطر برای انسان یا هر موجود زنده دیگر جریان می باشد كه البته وجود اختلاف سطح است كه باعث عبور این جریان میگردد. در فشار ضعیف جریان های ۱ تا ۱/۰ آمپر كه از قلب می گذرد، خطر جانی دارد.
جهت اطلاعات بیشتر در مورد مرزها و عکس العمل بدن به یادداشتهای ایمنی در برق در آرشیو مرداد مراجعه نمایید .
برای نجات برق زده بلادرنگ از تنفس مصنوعی كمك گرفته شود كه بهترین نوع آن از راه دهان به دهان است . شدت جریان مهلك و مقاومت بدن انسان ها متفاوت است . مقاومت بین اعضای مختلف بدن انسان به طور متوسط برابر است با:
دست و دست : تقریبا ۴۰۰۰ اهم
دست و پا : تقریبا ۴۵۰۰ اهم
پا و پا : تقریبا ۶۵۰۰ اهم
هر دو دست و دو پا : تقریبا ۱۸۰۰ اهم
درضمن اگر بدن مرطوب بوده و دست ها عرق كرده باشد باعث كم شدن مقاومت و عبور جریان زیادتری می شود ، لذا می توان گفت كه حتی اختلاف سطح ۲۰ ولت نیز محسوس و اختلاف سطح ۶۰ ولت ممكن است خطر جانی داشته باشد . در برق گرفتگی فشارقوی جریان هایی از ۱ تا ۱۰۰ آمپر و بیشتر ممكن است از بدن انسان عبوركند بدون این كه مستقیما باعث از كار افتادن قلب شود. ولی درعوض این جریان های شدید باعث خراب كردن و سوزاندن بافت های بدن به خصوص تجزیه آب بدن می شود و به كلیه آسیب فراوان می رساند . در ضمن عبور جریان زیاد از بدن باعث سوزاندن محل ورود و زخم برداشتن عمیق درمحل خروج جریان می شود كه ممكن است متعاقبا منجر به مرگ گردد .
در خاتمه بد نیست متذكرشویم كه بعضی از حیوانات بخصوص اسب ها در مقابل جریان های زمین حساس تر و مستعدتر از انسان ها می باشند كه شاید این مستعد بودن به علت بزرگتر بودن فاصله قدم آنها و اختلاف سطح قدمی كه آنها از زمین برداشت می كنند ، باشد.
۲) زمین كردن الكتریكی :
زمین كردن الكتریكی یعنی زمین كردن نقطه ای از دستگاه های الكتریكی و ادوات برقی كه جزئی از مدار الكتریكی می باشند. مثل زمین كردن مركز ستاره سیم پیچی ترانسفورماتور و یا ژنراتور و یا زمین كردن سیم وسط یا سیم مشترك دو ژنراتور جریان دایم سری شده . زمین كردن الكتریكی دستگاه ها به خاطر كار صحیح دستگاه ها و جلوگیری از ازدیاد فشارالكتریكی فازهای سالم نسبت به زمین در موقع تماس یكی از فازها با زمین می باشد.
زمین كردن الكتریكی سه نوع است :
الف ) زمین كردن مستقیم
مثل وصل كردن مستقیم نقطه صفر ترانسفورماتور و یا نقطه ای از سیم رابط بین دو ژنراتور جریان دایم به زمین .
ب) زمین كردن غیرمستقیم
مانند اتصال نقطه صفر ژنراتور توسط یك مقاومت بزرگ به زمین یا اتصال نقطه صفر ستاره ترانسفورماتور توسط سلف بزرگ به زمین ( سلف پترزن یا پیچك محدود كننده جریان زمین (
پ) زمین كردن بار
در این نوع زمین كردن نقطه صفر یا هر نقطه از شبكه كه دارای پتانسیل نسبت به زمین است توسط یك فیوز فشارقوی (الكترود جرقه) به زمین وصل می شود تا موقعی كه مدار فیوز باز است یعنی در حالت كار عادی شبكه ، ارتباط شبكه با زمین باز است ولی در موقعی كه ولتاژ زیادی شبكه را تهدید می كند ، مدار فیوزها بسته می باشند و بدین جهت زمین كردن باز در حقیقت نوعی از زمین كردن الكتریكی درحالت كار عادی شبكه محسوب نمی شود، از زمین الكتریكی اغلب درموقعی كه دستگاه ها و شبكه برق رسانی بدون عیب نیز می باشند جریان عبور می كند كه از زمین حفاظتی فقط ارتباط فازها با زمین جریان عبور می كند . در صورتیكه از زمین حفاظتی فقط در موقع ارتباط فازها با زمین جریان عبور می كند.
اصطلاحاتی كه درزمین كردن به كاربرده می شود :
۱) زمین : زمین در این مبحث به معنی نوع و جنس زمین است، مثل خاك رس ، ماسه ، شن ، سنگ لاخ ، باتلاق ، مرداب وغیره .
۲) میل زمین (زمین كننده) : میل زمین عبارتست از هادی یا فلزی به هرشكل (صفحه ای ، لوله ای ، طنابی، پروفیل) كه در زمین چال میشود و با زمین ارتباط برقرار میكند و ما به آن در این مبحث به اختصار میل می گوئیم .
۳) زمین هم سطح : عبارتست از سطح زمین كه بین نقاط مختلف آن در اثر عبور جریان از زمین اختلاف پتانسیل محسوسی ایجاد نمی شود. زمین هم سطح تقریبا ۲۰ متر از میل فاصله دارد .
۴) میل فرمان : عبارتست از سیم یا مفتول یا صفحه فلزی كه مربوط به زمین كننده است و برای تنظیم افت پتانسیل و كوچك كردن ولتاژ تماسی خطرناك بكاربرده میشود .
۵) سیم زمین : عبارتست از سیم رابط بین زمین كننده (میل) و زمین شونده. آن قسمت از این سیم كه در زمین قرار گرفته است جزئی از میل محسوب میشود .

 





نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : اتصال زمین،
لینک های مرتبط :


جمعه 29 مهر 1390 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI

بررسی كلیدهای قدرت

كلیدهای قدرت به دو دسته تقسیم میشوند :

1-      كلید بدون قابلیت قطع زیر بار (سكسیونر)

2-     كلید با قابلیت قطع زیر بار ( دژنكتور )

سكسیونر : سکسیونر باید در حالت بسته یک ارتباط گالوانیکی محکم و مطمئن در کنتاکت هر قطب برقرار می سازد و مانع افت ولتاز می شود.لذا باید مقاومت عبور جریان در محدوده سکسیونر کوچک باشد تا حرارتی که در اثر کار مداوم در کلید ایجاد میشود از حد مجاز تجاوز نکند .این حرارت توسط ضخیم کردن تیغه و بزرگ کردن سطح تماس در کنتاکت و فشار تیغه در کنتاکت دهنده کوچک نگهداشته می شود .در ضمن موقع بسته بودن کلید نیروی دینامیکی شدیدی که در اثر عبور جریان اتصال کوتاه بوجود می آید .باعث لرزش تیغه یا احتمالاباز شدن آن نگردد.از این جهت در موقع شین کشی و نصب سکسیونر دقت باید کرد تا تیغه سکسیونر در امتداد شین قرار گیرد .بدین وسیله از ایجاد نیروی دینامیکی حوزه الکترومغناطیسی جریان اتصال کوتاه جلوگیری بعمل آید.

موارد استعمال سکسیونر:

همانطور که گفته شد اصولا سکسیونر ها وسائل ارتباط دهنده مکانیکی وگالوانیکی قطعات وسیستمهای مختلف می باشندودر درجه اول بمنظظور حفاظت اشخاص و متصدیان مربوطه در مقابل برق زدگی کار برده میشوند.بدین جهت طوری ساخته میشوند که در حالت قطع یا وصل محل قطع شدگی یا چسبندگی بطور واضح واشکار قابل رویت باشد .
از انجاییکه سکسیونر باعث بستن یا باز کردن مدارالکتریکی نمیشود برای باز کردن یا بستن هر مدار الکتریکی فشار قوی احتیاج به یک کلید دیگری بنام کلید قدرت خواهیم داشت كه قادر است مدار را تحت هر شرایطی باز کند و سکسیونر وسیله ای برای ارتباط کلید قدرت ویا هر قسمت دیگری از شبکه که دارای پتانسیل است به شین میباشد .طبق قوانین متداول الکتریکی جلوی هر کلید قدرتی از 1کیلوولت به بالا و یا هر دو طرف در صورتیکه ان خط از هر دو طرف پتانسیل می گیردسکسیونر نصب می گردد. برای جلوگیری از قطع ویا وصل بی موقع ودر زیر بار سکسیونر معمولا بین سکسیونر وکلید قدرت چفت وبست(مکانیکی یا الکتریکی)بنحوی برقرار می شود که با وصل بودن کلید قدرت نتوان سکسیونر را قطع ویا وصل کرد. بر خلاف کلید های هوایی ،سکسیونرها قادر به قطع هیچ جریانی نیستند .آنها فقط در جریان صفر باز و بسته می شوند . این کلیدها اصولا جدا کننده هستند که ما را به جدا کردن کلیدهای قدرت روغنی ، ترانسفورماتوها، خطوط انتقال و امثال آنها از شبکه زنده قادر می سازند .سکسیونرها از لوازمات تعمیراتی وتغییر مسیر جریان میباشند.

انواع سکسیونر :

1-      سکسیونر تیغه ای یا اره ای

2-      سکسیونر کشویی

3-      سکسیونر دورانی

4-      سکسیونر قیچی ای یا پانتوگراف

 

سکسیونر تیغه ای یا اره ای: برای قطع و وصل ولتاز و حفاظت مطمئن در زمان عملکرد استفاده می شود و بیشتر برای فشار متوسط کاربرد دارد . بر حسب میزان جریانی که از آن عبور می کند تیغه های آن می تواند از ساده به دوبل و از نوع تسمه ای به پروفیلی و میله ای و لوله ای تغییر یابد . نوع اهرمی آن در فشار قوی وفوق فشار قوی کاربرد دارد . این سکسیونر ها به دلیل وجود شرایط جوی و وجود تنش های مختلف بایستی طوری نسب شود که در اثر نیروی برف یا باد به راحتی وصل نگردد.

سکسیونر کشویی: برای عملکرد ،سکسیونر در جایی استفاده می شود که عمق تابلو کم باشد . این سکسیونرها بیشتر به صورت میله ای در جهت عمودی قطع و وصل می شود و بیشتر در فشار متوسط کار برد دارد .

سکسیونر دورانی: بیشتر در شبکه های 63Kv به بالا استفاده می شود و عملکرد این سکسیونر به صورت دو بازو در یک پل که جهت چرخش آنها 90 درجه معکوس همدیگر می باشند این نوع کلید در شرایط جوی نا مناسب مقاومت خوبی از خود نشان میدهد.

سکسیونر قیچی ای یا پانتوگراف: این نوع سکسیونرها بیشتر در شبکه فوق فشار قوی کاربرد دارند و به لحاظ آنکه هر قطب روی یک پایه سوار است لذا از نظر جایگیری در پست حجم کمتری اشغال می کند و بیشتر زیر خط فشار قوی نصب می گردد.

سکسیونر با قطع زیر بار : این سکسیونرها بدلیل جلوگیری از حجم زیاد پست و جلوگیری از مانور اپراتور و همچنین برای جلوگیری از اینترلاک (تنش) بین سکسیونر و دژنكتور طوری طراحی می شوند که برای قطع و وصل خطی کوچک و یا فیدرهای تغذیه و یا راه اندازی موتورهای فشار قوی و همچنین وصل آنها حدود 5/2 تا10 برابر قدرت قطع آنهاست و جریان قطع این کلیدها 2تا 5/2 برابر جریان نامی است . این نوع سکسیونرها دارای محفظه قطع ضعیفی می باشند که از نوع هوایی می باشند.

دژنكتور:

کلیدهای قدرت برای قطع جریانهای عادی و اتصال کوتاه طراحی می شوند .آنها مانند کلیدهای بزرگی رفتار میکنند که توسط شصتی های محلی و یا سیگنالهای مخابراتی توسط سیستم حفاظت از دور می توانند باز ویا بسته شوند . بنابر این ، کلیدهای خودکار در صورتی که جریان و ولتاز خط از مقدار تنظیم شده كمتر و یا بیشتر شوند , دستور قطع را از طریق رله دریافت می كند.

مهمترین کلید های قدرت به شرح زیر می باشند :

کلید قدرت روغنی (OCBS)

کلید قدرت هوایی

کلید قدرت SF6

کلید قدرت خلا

کلید قدرت روغنی (OCBS): این کلید از بک تانک فولادی پر از روغن عایقی تشکیل شده است.اگر اضافه باری به وجود آید ،پیچک قطع یک فنر قوی را آزاد می کند که سبب کشیده شدن میله عایق وباز شدن کنتاکت ها میگردد . به محض جدا شدن کنتاکت ها جرقه شدیدی ایجاد می شود که سبب تبخیر روغن در اطراف جرقه می گردد . فشار گاز های داغ ایجاد اغتشاشی در اطراف کنتاکت ها میکند که سبب چرخش روغن خنک در اطراف قوس شده ،آن را خا موش می کند . در کلیدهای پر قدرت مدرن قوس در مجاورت یک محفظه انفجار قرار میگیرد، به طوری که گازهای داغ سبب جریان شدید روغن می گردند . این جریان شدید در اطراف قوس برای خاموش کردن آن جاری می شود . سایر انواع کلیدهای قدرت به صورتی طراحی شده اند که

قوس الکتریکی در آن توسط یک میدان مغناطیسی خودایجاد شده منحنی وار و طولانی می شود و به قوس در برابر یک سری بشقاب های عایقی دمیده می شود ، به طوری که قوس تکه تکه شده خنک می شود .

کلید قدرت هوایی: این کلید ها مدار با دمیدن هوای فشرده با سرعت ما فوق صوت به کنتاکت های باز شده قطع می کنند . هوای فشرده در یک مخزن با فشار حدود MPa3 ذخیره شده و توسط یک کمپرسور در پست پر می شود . پر قدرتترین کلید قدرت می تواند جریانهای اتصال کوتاه 40 کیلو آمپر را در ولتاز خط 765 کیلو ولت را در مدت زمان 3 تا 6 سیکل در یک خط hz60 قطع کند . صدایی که از دمیدن هوا ایجاد می شود آن قدر بلند است که از صدا خفه کن در صورت نزدیکی کلید قدرت به مناطق مسکونی باید استفاده می شود .

کلید قدرت SF6: این کلید کاملا بسته و با گاز عایق شده در هر کجا که فضا کم با شد مانند پست های اول شهر به کار می رود . این کلید ها از انواع دیگر با قدرت های مشابه خیلی کوچکتر و از کلید های هوایی نیز کم صداتر است.

کلید قدرت خلا: این کلید ها با اصول متفاوتلی از دیگر کلید ها کار می کنند ، زیرا هیچ گازی برای یونیزه شدن در موقع باز شدن کنتاکت ها وجود ندارد . این کلیدها کاملا آب بندی می باشند ودر نتیجه ساکت بوده وهیچ گاه در معرض آلودگی هوا قرار نمی گیرند . ظرفیت قطع انها به حدود kv 30 محدود می شود و برای ولتازهای بالاتر از اتصال سری چند کلی استفاده می شود . از این کلیدها اغلب در سیستم های مترو استفاده می شود.





نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : کلیدهای قدرت، سکسیونر، دیژنکتور،
لینک های مرتبط :


شنبه 26 شهریور 1390 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI
برای دریافت مطلب اینجا  کلیک کنید



نوع مطلب : برق، 
برچسب ها : موتورهای الکتریکی،
لینک های مرتبط :


سه شنبه 22 شهریور 1390 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI
تعریف: به جاهایی گفته می شود که عمل تبدیل ولتاژ در آن ها صورت می گیرد تا بهترین راندمان را با توجه به نیاز شبکه داشته باشیم.
وظایف پست ها:
1- عمل تبدیل ولتاژ (توسط ترانسفورهای قدرت انجام می شود)
2- عمل سوئیچینگ (عمل قطع و وصل خطوط و ترانسفورماتورها)
3- اندازه گیری (Measuring) پارامترهای مورد نیاز برای شبکه مانند جریان، ولتاژ، فرکانس، مگاوات، مگاوار، کسینوس فی Cos
4- حفاظت ها (Protection) که حفاظت خطوط ترانسفورماتورها و غیره را بر عهده دارند.
انواع پستها:


1-از نظر سطح ولتاژ:
الف) پستهای توزیع  ولتاژ توزیع  ولتاژ مصرف33/0.4 KV ، 20/0.4KV
ب) پستهای فوق توزیع  ولتاژ فوق توزیع  ولتاژ توزیع 132/20KV ، 63/20KV
پ) پستهای انتقال  ولتاژ انتقال  ولتاژ فوق توزیع 230/63KV ، 400/132KV ، 400/33KV
2- بر اساس نوع عایق پست
الف) عایق هواAIS : عایق بین دو فاز هوا می باشد Sub. Air Insulation
ب) عایق با مقره چینی: عایق بین فاز و زمین مقره می باشد.
پ) عایق گازSF6 : مانند پستهای گازی Gas Insulation Sub
3- تقسیم بندی بر اساس طرح پست :
الف) طرح استاندارد: اقدام در جهت نصب لوازم بیرونی و داخلی برابر استاندارد بوده (فاصله ها متناسب با ولتاژ ) و جهت تعمیرات به راحتی به تجهیزات قابل دسترسی است. مانند پست مجتمع فولاد خراسان.
ب) طرح فشرده: (Compact ) : گاهی به علت زمین کم مجبوریم پست را به صورت فشرده طراحی کنیم مانند پستهای دروازه قوچان، بازار رضا، پست لیمویی در آّب و برق
پ) طرح پستهای سیار(Mobile ): مواقعی که بخواهیم یک محل سریعاً برق دار شود از این نوع پستها که تجهیزات روی وسیله ای سیار نصب می باشد استفاده می کنیم زیرا پست مورد نظر به طور دائم نمی باشد و پس از رفع مشکل به جایی دیگر منتقل می شود و بیشتر به صورت GIS است . تا ولتاژ 230KV نیز طراحی شده است و به صورت تک ترانسفورماتوری می باشد.
ت) طرح پستهای مدولار(Medolar) : در اینگونه پستها تجهیزات را به صورت یکپارچه درمی آورند مثلاً برقگیر، رله، کلید ترانس جریان و ... روی یک شاسی نصب می گردد (مثلاً مجموعه یک bay خط) این عمل باعث می شود پست سریعاً بهره برداری قرار گیرد و انتقال آن به هر نقطه ای که لازم باشد با سرعت انجام پذیر است.

4- تقسیم بندی بر اساس محل تجهیزات:
الف) فضای باز 63KV و بالاتر مثل پست مجتمع فولاد خراسان
ب) فضای سرپوشیده (زیر زمین) مثل پست کارخانه سیمان مشهد و بجنورد
انواع پستهای فشار قوی
1


-انواع پستهای فشار قوی از نظر عملکرد:
پستهای فشار قوی از نظر وظیفه ای که در شبکه بر عهده دارند به شرح زیر میباشند:
الف) پستهای افزاینده فشار الکتریکی: این پستها که به منظور افزایش ولتاژ جهت انتقال انرژی از محل تولید به مصرف به کار می روند اصولاً در مجاورت نیروگاهها ساخته می شوند.
ب) پستهای کاهنده فشار الکتریکی: این پستها به منظور کاهش ولتاژ جهت تغذیه خطوط فوق توزیع و توزیع به کار می روند که اصولاً در محل مصرف انرژی الکتریکی ساخته می شوند. پست مجتمع فولاد خراسان از این نوع است.
پ) پستهای کلیدی: این پستها معمولاً در نقاط حساس شبکه سراسری و به منظور برقراری ارتباط بین استانهای مختلف کشور که در نهایت رینگ شبکه سراسری را به وجود می آورند، ساخته می شوند. در این نوع پستها تغییر ولتاژ صورت نمی گیرد و معمولاً به خاطر محدود کردن تغییرات ولتاژ از یک راکتور موازی با شبکه استفاده می شود. در بعضی مواقع از این راکتور با نصب تجهیزات اضافی، مصرف داخلی آن پست تأمین می گردد.
ت) پستهای مختلط: این پستها هم به عنوان افزاینده فشار الکتریکی و هم کاهنده فشار الکتریکی ساخته می شود و نقش مهمی در پایداری شبکه دارند.
2- انواع پستها از نظر عایق بندی:
الف) پستهای معمولی (Conventional Type)
دراین نوع پست فشار قوی تجهیزات برقدار و هادی ها بوسیله مقره هایی که بر روی پایه های فولادی نصب شده اند، ایزوله می گردند. همچنین فاصله ایمنی استاندارد را جهت رفت و آمد گروههای تعمیراتی و بهره برداری به وجود می آورد. این پستها در فضای آزاد نصب می گردند و در نتیجه عملکرد آنها تابع شرایط جوی می باشد.
ب) پستهای گازی (Gas Type)
در این پست به جای استفاده از عایق های چینی و شیشه ای و P.V.C از گاز هگزا فلوئور سلفور(SF6) به عنوان عایق استفاده می شود. این گاز نقاط برقدار را نسبت به یکدیگر و نسبت به زمین ایزوله میکند. این گاز دارای خصوصیاتی از جمله سنگین تر بودن از هوا، قدرت عایقی بالا، قدرت خنک کنندگی زیاد، غیر قابل اشتغال، بی بو و همچنین بی اثر بر روی بافت های بدن انسان می باشد. در این نوع پستها کلیه تجهیزات درون لوله های آلومینیومی قرار گرفته اند و طوری طراحی و نصب می گردند که گاز به خارج نشت نکند. فشار گاز درون لوله ها بین 5 تا 10 بار (BAR) می باشد که بوسیله کمپرسورهایی که بطور اتوماتیک و به وسیله سوئیچ های فشار (PRESSURE SWITCH) استارت می گردند صورت می گیرد. از محاسن این پستها اشغال فضای کم می باشد و چون در فضای سربسته قرار دارند، تابع شرایط جوی نمی باشند. این پستها از تکنولوژی بالایی برخوردار می باشند و برای انجام تعمیرات به کارشناسان مجرب نیاز دارند





نوع مطلب : برق، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 22 شهریور 1390 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI
مقدمه

یکی از اصلی ترین وسایل در صنعت برق سیم و کابل هاهستند که برای هدایت جریان الکتریسیته از آنها استفاده می شود . نقش کابل ها بسیار پر اهمیت است که می بایست اصول اولیه در انتخاب و نصب و کاربرد و شرایط نگهداری از آن را به درستی اجرا نمود تا موجبات خسران در این سیستم نگردد. در این مبحث به کابلهای مورد استفاده در پست های برق فوق توزیع و انتقال می پردازیم . كابلهای بكار رفته در پست‌های فشار قوی از لحاظ كاربرد و سطح ولتاژ به سه دسته كابلهای فشار متوسط ، فشار ضعیف و كابلهای فرمان سیستم های حفاظتی تقسیم‌بندی می‌شوند. در انتخاب کابل ها دانستن خصوصیاتی همچون مواد عایقی ، جنس و تعداد هادیها، سطح مقطع هادیها، جنس غلاف و زره دارای اهمیت می‌باشد . انتخاب صحیح کابل و نصب آن اهمیت دارد . انتخاب بدون رعایت اصول و استاندارد ها باعث تلفات بیش از اندازه در کابل و یا از بین رفتن خود کابل میشود . لذا با شناخت اصول و استانداردهای تعریف شده برای کابل ها سعی می کنیم بهره وری در این سیستم را به بیشینه برسانیم :

 

كابل‌ در حقیقت نوعی هادی است كه دارای پوشش عایقی می‌باشد. ساختمان كابل از بخشهای مختلفی تشكیل شده است كه عبارتند از هادی، عایق، پوسته عایق، پوسته هادی، پوسته فلزی، پركننده، زره و غلاف كه هر یك وظیفه خاصی را بعهده داشته و در مجموع قابلیت هدایت الكتریكی و استقامت الكتریكی، مكانیكی و شیمیایی كابل را برآورده می‌سازند.

در ساختمان كابل‌ها به طور عمده دو دسته مواد هادی و عایق بكار می‌روند. كابلها اغلب از هادیهایی در مركز، پوشش عایقی، پوسته در اطراف هادی و عایق، زره و غلاف بیرونی جهت حفاظت در برابر اثرات شیمیایی و مكانیكی تشكیل می‌گردند.

پوسته فلزی كابل شامل سیم‌ها و نوارهایی است كه در راستای طول كابل، در اطراف آن، زیر یك غلاف بیرونی پیچیده می‌شوند. این مجموعه مسیری را با امپدانس بسیار پایین برای جریان‌های اتصال كوتاه فراهم می‌آورند. 

 

برای برسی کابلها ابتدای امر باید واژه هایی که توسط آن کابلها را دسته بندی می کنیم را بشناسیم :

v مغزی: هادیهای قرار گرفته در داخل كابل كه وظیفه انتقال توان را بعهده دارند.

v پوسته: لایه‌ای كه وظیفه كنترل میدان الكتریكی را در درون عایق بعهده دارد. همچنین سطح یكنواختی را در مرزهای عایقی ایجاد كرده و به پركردن فضای خالی در این مرزها كمك می‌كند.

v غلاف: پوشش استوانه‌ای شكل یكپارچه و پیوسته فلزی یا غیرفلزی كه معمولاً اكسترودشده می‌باشد.

v غلاف بیرونی: غلاف غیرفلزی كه جهت اطمینان از حفاظت كابل در برابر عوامل خارجی، بر روی پوششهای فلزی بكار می‌رود.

v غلاف فلزی: غلافی كه معمولاً از جنس سرب، آلیاژ سرب، آلومینیوم و یا آلیاژ آلومینیوم می‌باشد و بصورت صاف یا موجدار بر روی مغزی‌(های) كابل بكار می‌رود تا از لحاظ مكانیكی حفاظت آن را برآورده سازد.

v غلاف جداكننده: غلاف داخلی كه بین دو پوشش فلزی غیر هم جنس بكار می‌رود.

v زره: پوششی كه از نوار(ها) یا سیمهای فلزی تشكیل شده و عموماً جهت حفاظت كابل دربرابر اثرات مكانیكی خارجی بكار می‌رود.

v پوسته فلزی (شیلد): لایه فلزی زمین‌ شده‌ای كه جهت محدودكردن میدان الكتریكی درون كابل و محافظت از آن در برابر اثرات الكتریكی خارجی بكار می‌رود. غلاف فلزی و زره هم می‌توانند نقش شیلد را بعهده بگیرند.

v پوسته هادی: پوسته‌ای الكتریكی كه از مواد فلزی یا غیرفلزی نیمه هادی تشكیل شده و روی مغزی‌های بهم تابیده بكار می‌رود تا با یكنواخت كردن سطح خارجی هادی و میدان روی آن از بروز تخلیه جزئی در فواصل احتمالی بین عایق و هادی جلوگیری كند.

v پوسته عایق: پوسته‌ای الكتریكی كه از مواد غیرفلزی یا فلزی نیمه هادی تشكیل شده و عایق را می‌پوشاند. این پوسته با محدود كردن میدان الكتریكی مغزی‌ها از تخلیه جزئی و نشت جریان بین مغزی‌ها و سایر لایه‌های پوشاننده جلوگیری می‌كند. 

v پوشش داخلی: پوششی غیرفلزی كه مجموعه مغزی‌های (و در صورت وجود پركننده‌های) یك كابل چند مغزی را در بر گرفته و بر روی پوشش محافظ بكار می‌رود.

v پركننده: موادی كه جهت پركردن فضای خالی باقیمانده بین مغزی‌های یك هادی چند مغزی بكار می‌رود.

v عایق ترموپلاستیك: عایق ساخته ‌شده از جنس پلاستیك كه در محدوده حرارتی مربوط به مشخصه پلاستیك، در اثر گرم شدن شل شده و در اثر سردكردن، مجدداً سخت می‌شود. این نوع عایق در هنگام شل شدن انعطاف‌پذیر بوده و قادر به شكل گرفتن می‌باشد.

v عایق كراس لینك‌شده: عایق ساخته شده از مواد ترموپلاستیك یا كوپلیمر یا تركیبی بر پایه یكی از این مواد كه ساختار مولكولی داخلی آن تحت فعل و انفعالات شیمیایی از قبیل جوش‌دادن و یا پروسه‌های فیزیكی از قبیل تابش، تغییر می‌یابد.

 

 خصوصیات کابلها :

تقسیم‌بندی هادیهای بكاررفته در كابلهای عایقی از دو دیدگاه صورت می‌گیرد، كابلهای با نصب ثابت و كابلهای انعطاف‌پذیر. در نصب ثابت دو نوع هادی وجود دارد. كلاس 1 تنها برای هادیهای یكپارچه و كلاس 2 برای هادیهای رشته‌ای. هادیهای بكاررفته در كابلهای انعطاف‌پذیر نیز به دو كلاس 5 و 6 تقسیم می‌شوند، كه هادی كلاس 6 انعطاف‌پذیرتر هستند .

هادیهای یكپارچه از مس خالص، مس انیله ‌شده با روكش فلزی، آلومینیوم خالص یا آلیاژ آلومینیوم ساخته می‌شوند. سطح مقطع این هادیها دایره‌ای می‌باشد و مشخصات آنها در جدول زیر ارائه شده است. هادیهای با سطح مقطع 25 میلیمتر مربع و بیشتر تنها جهت كاربردهای خاص می‌باشند. برای این دسته از هادیها در صورتی كه كابل چند مغزی باشد، سطح مقطع هادی می‌تواند دایره‌ای یا فرم داده شده باشد.

ابعاد هادی‌های كابل فشار متوسط و فشار ضعیف باید به گونه‌ای باشد كه ظرفیت مناسب جهت حمل جریان مشخص شده را داشته باشند.

كلیه كابلهای قدرت تك ‌فاز باید یك هادی با ابعاد مناسب جهت حمل جریان و یك هادی اتصال زمین كه مقدار ظرفیت جریان نامی آن حداقل 100درصد هادی فاز باشد، داشته باشند.در كابلهای قدرت سه فاز باید عمر سرویس‌دهی كابل حداقل برابر با عمر طراحی پست باشد.

كابل باید مشخصه‌های عایق موردنیاز را در محدوده‌های دمایی نامی خود و حداكثر دمای محیط و گرمای ایجاد‌شده توسط خود كابل، در حین سرویس‌دهی را حفظ كند.

سه هادی با ابعاد مناسب و یك هادی با اتصال زمین با ظرفیت جریان نامی حداقل 58درصد هادی فاز، داشته باشند.

كلیه كابلهای قدرت و كنترل باید از طول یكپارچه بوده و هیچ‌گونه اتصال در آن وجود نداشته باشد. هادیهای متعلق به فیدرهای مختلف و یا دسته سیم‌های مختلف نباید در یك كابل قرار گیرند.

كابل CT و PT باید چهارمغزی باشند به جز كابلهایی كه برای سیگنال‌های سنكرونیزاسیون می‌باشند كه می‌توانند2 مغزی داشته باشند.

اگر غلاف و اتصال آن نتواند در برابر حداكثر جریان 50 هرتز تخمین زده شده عبوری از غلاف به مدت 5/0 ثانیه در لحظه خطای زمین، پایداری كند، هادیهای زمین موازی باید در طول كابل كشیده شوند . در صورتی كه كابل در محل مرطوبی نصب شود، علی‌الخصوص در مواردی كه در زمین دفن می‌گردد، و نیز در مواردی كه درمحیط‌ های خورنده شیمایی نصب می‌گردد باید مشخصه‌های عایق خود را حفظ كند.

برای انتخاب كابلهای قدرت، پارامترهای زیر باید در نظر گرفته شود:

ü ظرفیت عبور پیوسته جریان

ü ظرفیت اتصال كوتاه

ü افت ولتاژ

برای انتخاب كابلهای كنترل پارامترهای زیر باید در نظر گرفته شود:

• افت ولتاژ مجاز 

• ضرایب بار و اضافه جریان ترانسفورماتورهای اندازه‌گیری

• بزرگترین جریان بار

• كابل قدرت فشار متوسط ، فشار ضعیف و كابلهای كنترل و حفاظت باید دارای لایه‌های زیر باشند:

• پوسته‌ هادی (تنها برای كابلهای فشار متوسط):پوسته هادی باید از تركیبات نیمه هادی اكسترودشده باشد.

• عایق‌بندی : كلیه كابلهای فشار ضعیف و كنترل و حفاظت باید عایق PVC مقاوم در برابر آتش داشته باشند. كابلهای فشار متوسط باید دارای عایق XLPE (پلی‌اتیلن كرانس لینك شده)، مناسب برای كلاس مربوطه باشند.

• پوشش عایق: پوشش PVC باید بر روی عایق هادیهای كابلهای فشار ضعیف و حفاظت و كنترل بكار رود این پوشش باید بدون هیچ مشكلی جدا شود. بعنوان مثال هنگامی كه كابل در حال نصب می‌باشد، عایق هادیها نباید صدمه ببیند.

• غلاف ( تنها برای كابلهای فشار متوسط و كنترل و حفاظت) : كلیه كابلهای مدارهای CT و PT، مدارهای كنترل و كابلهای فشار متوسط باید دارای غلاف سربی باشند، ضخامت غلاف سربی باید به گونه‌ای باشد كه در برابر حداكثر جریان خطای زمین به مدت 5/0 ثانیه پایداری نماید.

• پوشش PVC (تنها برای كابلهای فشار متوسط، كنترل و حفاظت): پوشش PVC باید بر روی غلاف بكار رود تا غلاف و زره را از لحاظ الكتریكی از هم جدا كند.

• زره :كلیه كابلهای چندمغزی باید دارای زرهی از نوارهای فولاد گالوانیزه باشند. نوارهای بكاررفته در زره كلید كابلهای تك مغزی باید از جنس مواد غیرمغناطیسی (آلومینیوم) باشند همچنین زره باید در برابر حداكثر جریان خطای زمین به مدت 5/0 ثانیه پایداری كند.

• غلاف كلی : كلید كابلها باید بوسیله غلافی از جنس PVC پوشانده شوند. این غلاف باید ضداشتعال بوده و از مواد ضدآب تهیه شود.

• قرقره كابل : كلیه كابل‌ها باید بر روی قرقره‌ای پیچیده شوند كه قطر آن به اندازه كافی بزرگ باشد تا از تغییر مشخصه‌های فیزیكی هادی جلوگیری بعمل آید. طراحی، ساختار و استحكام قرقره‌ها باید به گونه‌ای باشد كه امكان حمل مطلوب هادی به مقصد موردنظر بدون هیچ‌گونه جابجایی، ساییدگی و یا سایر آسیب‌های ناشی از حمل و نقل، مسیر باشد. قرقره‌ها باید قادر به پایداری در برابر كلیه تنش‌های ناشی از عملیات نصب باشند. هر انتهای هادی باید به طرز ایمن و مناسبی آب‌بندی و به قرقره بسته شود. علاوه بر علامتهای موردنیاز جهت حمل و نقل، هر قرقره باید دارای صفحه نشانه‌ای باشد كه شماره سریال، ابعاد و تعداد هادیها، طول هادی، فلش مشخص‌كننده انتهای كابل، وزن كل و وزن خالص بر روی آن درج شود. علامتهای مربوط به اندازه‌گیری باید به فاصله هر 1 متر بر روی كابل فراهم گردد.

• طول كابل : كابل‌ها باید در حداكثر طول ممكن جهت حمل و نقل، تهیه گردند. استوانه‌ای كه كابل بر روی آن پیچیده می‌شود باید بیش از یك تكه از كابل را شامل گردد.

• مشخصه‌های مغزی : كابل‌ها باید بصورت زیر براساس رنگ‌ كدگذاری شوند.

• رنگهای قرمز، زرد و سبز جهت هادیهای فاز

• سیاه برای نوترال و سایر اتصالات

• زرد / سبز برای اتصالات زمین (تنها مورد كابل‌های فشار ضعیف)

• خاكستری برای مدار DC

هادیهای كابل‌های كنترل باید دارای نشانه‌گذاری عددی باشند. این نشانه‌گذاری باید از بهترین كیفیت پوده و نباید بر اثر تماس در حین حمل و نقل پاك شود. همچنین شماره‌ها باید قابل تشخیص باشند.

مشخصه‌های كابل و سازنده باید در طول كابل و در جای مناسب بصورت پیوسته آورده شود و دارای جزئیات زیر باشد:

o نام و علامت تجاری سازنده

o سال تولید

o ولتاژ نامی

o تعداد مغزی‌ها و سطح مقطع

o طول كابل

o سینی كابل : درصورتی كه از سینی كابل استفاده شود، سینی باید از فولاد گالوانیزه گرم ساخته شود. ساختار سینی باید به گونه‌ای باشد كه در صورت قرار گرفتن كابلها در سینی كابل، در نقطه میانی بین پایه‌های نگهدارنده آن بیش از 5/0 سانتیمتر شكم وجود نداشته باشد. نگهدارنده‌‌های كابل باید به فاصله حداكثر 3 متر از هم قرار گیرند.

o متعلقات كابل :گلندهای كابل باید برای نوع كابل مورداستفاده مناسب باشند. گلند كابل باید از فولاد ضد زنگ ساخته شود.تعداد كافی نسبت پلاستیكی كابل باید در نظر گرفته شود.كلیه تجهیزات و متعلقات جهت تكمیل كابل‌كشی باید مطابق با نیازهای نصب فراهم گردد.

o سر كابل‌ها و كلمپ‌ها :سركابل‌ها و كلمپ‌ها باید در برابر حرارت قابل جمع‌شدن باشند.سركابل باید با كلیه متعلقات لازم جهت نصب مطلوب، كامل گردد.لعاب باید صاف و سخت بوده و كلیه بخشهای چینی را كه در معرض هوا قراردارد كاملاً بپوشان و برای نصب خارج از ساختمان باید به رنگ قهوه‌ای تیره باشد. چینی نباید مستقیماً با مواد سخت پوشانده شود و در صورت نیاز، باید واشری بین چینی و قطعه اتصال قرار گیرد.كلیه سطوح كلمپ‌های چینی كه در تماس با واشر هستند باید به دقت زمین شود و بدون لعاب باشد وسیله چفت و سب زره باید قادر به بستن زره كابل باشد به گونه‌ای كه كلمپ در برابر هرگونه اتصال كوتاه ناشی از كنده شدن زره كه از بدنه گلند به اتصال‌دهنده‌ها جریان می‌یابد ناپایداری نماید.

o كابل كششی :كلیه كابل‌ها باید در سینی كابل و یا در داكتها نصب شوند، بر روی صفحات فولادی محكم شوند و یا در شیارها و یا نمونه‌هایی در زمین خوابانده شوند.

 

یك سیستم مشترك برای شماره‌گذاری كابل باید در مورد سایر وسایل نیز بكار گرفته شود.

كابلها باید از تابش مستقیم آفتاب مصون بمانند، یعنی كلیه كابلهایی كه روی سطح زمین قرار دارند باید پوشانده شوند یا در محفظه‌ای قرار گیرند.

كلیه سوارخها و یا گودیهای موجود در مجموعه كابل باید بعد از اینكه كابل بوسیله مواد مقاوم در برابر آتش نصب گردید، بسته شوند.

در صورتی كه كابل از زیر جاده رد شود، باید در درون لوله‌هایی قرار گرفته و حداقل 80 سانتیمتر زیر سطح زمین دفن شوند.

هادیهای درون اطاقك و بین جعبه ترمینال‌ها و تجهیزات باید در مجراهای پلاستیكی خوابانده شوند. كلید سیم‌كشی‌ها باید علامت‌گذاری شود.

كابل‌های كنترل، هادیها و سیم‌های كنترل باید دارای علامتگذاری باشند. انتهای كابل باید با یك شماره هادی مجزا و شماره كابل، علامتگذاری شود. هادی باید علاوه بر آن با مشخصه‌های ترمینال خود علامتگذاری شود. مدارهای كابل قدرت باید علامتگذاری توان AC داشته باشند.

كابلهای كنترل باید با وسیله جداكننده مناسب از كابلهای قدرت جدا شود.

كابلهایی كه در داخل ساختمان در درجه حرارت بالا نصب می‌گردند باید از مواد عایقی تشكیل شوند كه با نیازهای مربوط به این نوع محیط همخوانی داشته باشد.

خطر آتش باید با انتخاب كابلهایی كه غلافهای مقاوم در برابر آتش دارند و با آرایش مناسب مسیر كابلها، محدود گردد.

عواقب ناشی از آتش باید با آرایش كابل بوسیله جداسازی فیزیكی یا ایجاد فاصله، محدود گردد.

جعبه‌ها و جعبه اتصالات باید به اندازه كافی جا داشته باشد كه هادیها بتوانند به طرز مرتب و قابل اطمینان درون آن اتصال یابند و آرایش جعبه‌ ترمینال‌ها و جایگذاری آنها باید به گونه‌‌ای باشد كه آزمون و تشخیص خطا به سهولت امكان‌پذیر باشد. جعبه كنترل‌ها، جعبه اتصالات و كابلها باید دارای ذخیره باشند تا در صورتی كه تجهیز اضافه‌ای در آینده نصب گردید، حداقل گسترش در آنها موردنیاز باشد.

به منظور افزایش در سطح مقطع، هادیها می‌توانند بصورت مواردی نصب گردند. سطح مقطع هادی به گونه‌ای انتخاب می‌گردد كه نیازی به موازی كردن بیش از دو هادی نباشد.

هادی كابل فشار متوسط و فشار ضعیف باید از رشته سیم‌های مسی انیله شده نرم تشكیل شود.هادی كابل‌های كنترل و حفاظت باید از حداقل 3 رشته مسی تشكیل شوند. مسطح مقطع این رشته‌ها در مورد كابلهای كنترل نباید كمتر از 5/2 میلیمتر مربع و در مورد هادیهای مدار CT و VT نباید كمتر از 6 میلیمتر مربع باشد.

درهادیهای رشته‌ای غیرمتراكم با سطح مقطع دایره (كلاس 2) ،این هادیها از جنس مس خالص، مس انیله‌شده با پوشش فلزی، آلومینیوم خالص، آلیاژ آلومینیوم با پوشش فلزی، آلومینیوم با روكش فلزی یا آلومینیوم دارای روكش و پوشش فلزی ساخته می‌شوند.

سطح مقطع هادیها رشته‌ای آلومینیومی بیش از 10 میلیمتر مربع می‌باشد، اما در كاربردهای خاص سطوح مقطع 4 و 6 میلیمتر مربع نیز می‌تواند استفاده شود. كلیه سیمهای بكاررفته در هادیهای رشته‌ای كلاس 2 دارای سطح مقطع یكسان می‌باشند. 

 

هادیها

 هادیهای رشته‌ای متراكم با سطح مقطع دایره‌ای و فرم داده شده

این نوع هادیها از جنس مس خالص، مس انیله‌شده با پوشش فلزی، آلومینیوم خالص یا آلیاژ آلومینیوم می‌باشند. سطح مقطع هادیهای با سطح مقطع دایره‌ای 16 میلیمتر مربع و در مورد هادیهای با سطح مقطع فرم داده شده 25 میلیمتر مربع و بیش از آن می‌باشد.

نسبت قطر دو سیم با سطح مقطع متفاوت در این هادیها حداكثر 2 می‌باشد. تعداد سیمهای بكاررفته در هر هادی و مقاومت آن در20 درجه سانتیگراد در جداول ارائه شده است.

 

 هادیهای انعطاف‌پذیر 

جنس این نوع هادیها مس یا مس انیله ‌شده با پوشش فلزی است. سیمهای بكاررفته در این نوع هادیها دارای سطح مقطع یكسان می‌باشند.

  

كدگذاری كابل

براساس استاندارد بین المللی VDE شماره 0271كابلهای قدرت و كنترل بصورت زیر كد گذاری می‌شوند.

كد كابل‌های با عایق پلاستیكی
كد كابل 
مشخصات کابل


هادی آلومینیومی


عایق از نوع پلی وینیل كلراید (PVC) ترموپلاستیك

2Y 
عایق از نوع پلی‌اتیلن (PE) ترموپلاستیك

2X 
عایق از نوع پلی‌اتیلن كراس لینك ‌شده (XLPE)


هادی مسی هم ‌مركز

CW 
هادی مسی خالص بفرم پیچیده شده

CE 
هادی مسی هم مركز برای كابل ‌های سه مغزی


شیلد مسی

SE 
شیلد مسی برای هر مغزی مجزا از كابل سه مغزی


غلاف سربی


پوشش حفاظتی PVC بین شیلد مسی و یا هادی هم مركز و زره


زره فولاد گالوانیزه بصورت سیم با مقطع تخت


زره فولاد گالوانیزه بصورت سیم با مقطع گرد


نوار فولاد گالوانیزه جلوگیری از پیچش


غلاف PVC

2Y 
غلاف PE


كابل با مغزی‌های كدگذاری شده سبز / زرد (سبز / رنگ معمولی) (kv 1/6/0)


كابل بدون مغزی‌های كدگذاری شده سبز / زرد (سبز / رنگ معمولی) (kv 1 / 6/0)


 

كدگذاری براساس نوع و شكل هادی ‌های كابل 
كد كابل 
مشخصات کابل

RE 
هادی تك‌رشته‌ای مقطع گرد

RM 
هادی چندرشته‌ای مقطع گرد

SE 
هادی با رشته دارای مقطع قطاعی شكل

SM 
هادی كه هر رشته دارای مقطع قطاعی شكل و هر یك شامل چند رشته باشد.

RF 
هادی چند رشته‌ای مقطع گرد و قابل انعطاف


شناسائی كابلها:

برای شناسائی كابلها از حروفی استفاده میشود كه روی كابلها نوشته شده است برخی از این حرف طبق استانداردآلمانV.D.E بشرح زیر میباشد:
حرف 
مشخصات کابل


كابل با هادی مسی

NR 
كابل با هادی ألومینیوم


علامت عایق پرتو دور میباشد


علامت ورق متالیزه میباشد


سیم تحمل كننده در كابل كشی هوایی


حفاظت فولادی نواری شكل


روكش كمربندی پرتو دور


هادی دایره ای شكل میباشد


هادی یك رشته و دایرهای میباشد


هادی چند رشته


هادی بشكل مثلث


 

مثال :روی كابلی نوشته شده Nyyre--0.6/1kv مشخصات آن چیست؟

N هادی از جنس مس

Yروكش هادی از جنس P.V.C

Y روكش كمربندی از جنس P.V.C

R هادی بشكل دایره میباشد.(سطح مقطع كابل)

E هادی یك رشته و مفتولی میباشد.

و حداكثر ولتاژ مجاز بین فاز و نول 600 ولت و حداكثر ولتاژ مجاز بین دو فاز حداكثر 1000ولت میباشد.

 

سایز سیمها و كابلها بر حسب سطح مقطع طبقه بندی شده و به شرح زیراست :

0.5- 0.75 - 1 - 1.5 - 2.5 - 4-6-10-16-25-35-50-70-95-120-150-185-240-300-400-500

 

برای مشخص نمودن یك كابل یا سیم ابتدا تعداد رشته و سپس سطح مقطع سیم از هادیها را ذكر میكنند مانند

كابل 4*2 كه یعنی كابلی كه دو رشته هادی به سطح مقطع 4 دارد .

در كابلها چند رشته و از سایز 16 به بالا سیمهای فاز و نول دارای مقاطع مختلفند در اكثر كابلهاسیم نول به اندازه دو مرتبه از سیم فاز كمتر است اما در كابلهای با سطح مقطع بالا این اختلاف تا سه هم میرسد سایز كابلها با هادی چند رشته به شرح زیر میباشد.

70+150*3 95+180*3 120+240*3

1.5*4 2.5*4 4*4 6*4 10*4 16*4 10+25*3 16+35*3 25+50*3 70+120*3  

مثال : كابل 10+25*3 چه كابلی میباشد؟

این كابل سه هادی به سطح مقطع 25 میلیمتر مربع برای فازهای اصلی و یك هادی به سطح مقطع 10 میلیمتر مربع برای نول دارد.

 

كابل‌های رایج در پست‌های فشار قوی:

با توجه به كدهای ارائه‌شده در فوق از انواع زیر می‌باشند:

o كابلهای كنترل و حفاظت :

این كابلها به منظور انتقال سیگنالهای آنالوگ (بعنوان مثال جریان‌های عبوری از خط و یا سایر تجهیزات و ولتاژ نقاط مختلف پست) و سیگنال‌های دیجیتال (بعنوان مثال باز یا بسته كردن كلیدها و فرمان‌های مربوطه)بكار می‌روند. این سیگنالها با اهداف كنترل و اندازه‌گیری (باز و بسته كردن خط و... اندازه‌گیری جریان، توان، انرژی و...) و حفاظت در نقاط مختلف پست مورد استفاده قرار می‌گیرند.

كابل‌های كنترل معمولاً با سیگنالهایی با ولتاژ و جریان پایین و در نتیجه قدرت كم سر و كار دارند. جهت بالا رفتن دقت عملكرد تجهیزات اندازه‌گیری و كنترل باید میزان اعوجاج و اختلاف بین ورودی و خروجی كابل كنترل حداقل گردد.

o كابل NYY-J

كابل با هادی مسی و عایق PVC ترموپلاستیك و غلاف PVC و كد رنگی مغزی‌ها.

این نوع كابل برای كنترل‌، انتقال سیگنالها از جمله ترانسفورماتورهای جریان و ولتاژ مورد استفاده قرار می‌گیرد. كاربرد نوع كابل در مكانهایی است كه هیچ حفاظت خاصی در مقابل صدمات مكانیكی ضروری نباشد. همچنین اضافه بارهای گذاری كوچكی را تحمل می‌كنند.

 

o كابل NTRGY – J (تا 7´2.5 یا 4´6) و كابل NYFGY (10´2.5 یا 4´10 به بالا)

كابل با هادی مسی، عایق PVC ترموپلاستیك، زره سیم فولادی گالوانیزه با مقطع گرد، نوار محافظ در مقابل پیچش مغزی‌ها از جنس سیم فولادی گالوانیزه مقطع گرد به همراه غلاف PVC و كد رنگی مغزی‌ها.

این نوع كابل برای كنترل، انتقال سیگنالها از جمله ترانسفورماتورهای جریان و ولتاژ مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. كاربرد این نوع كابل در مكانهایی است كه حفاظت قوی در مقابل صدمات مكانیكی ضروری می‌باشد. این نوع كابل اضافه ولتاژهای گذرای كوچكی را می‌تواند تحمل ‌نماید. این كابل دارای زره از نوع فولاد گالوانیزه شده می‌باشد.

 

o كابل NYCY

كابل یا هادی مسی و عایق PVC ترمو پلاستیك و هادی هم محور مسی و غلاف PVC

این نوع كابل برای كنترل، انتقال سیگنالها از جمله ترانسفورماتورهای جریان و ولتاژ بكار می‌رود. كاربرد این نوع كابل در مصارفی است كه اضافه ولتاژهای ولتاژهای گذرا ممكن است به آنها آسیب برسانند. بعنوان مثال در خطوط كه تجهیزات الكترونیكی را بهم متصل می‌نمایند، بكار می‌رود. حفاظت مكانیكی اغلب موردنیاز نیست.

 

o كابل NYY :

كابل یا هادی مسی رشته‌ای و عایق PVC ترموپلاستیك و غلاف PVC.

 

o كابل J-Y(ST)Y : 

این كابلها برای كنترل از راه دور، اندازه‌گیری و ارسال سیگنالها و همچنین ارتباطات تلفنی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این كابلها اغلب در مناطق خشك، مرطوب و نصب در فضای باز بكار می‌روند.

 

كابلهای فشار متوسط و فشار ضعیف:

این كابلها جهت عبور جریان بار و تغذیه توان مورد استفاده قرار می‌گیرند. به كابلهای با ولتاژ بیش از 1000 ولت كابلهای فشار متوسط و به كابلهای با ولتاژ نامی 1000 ولت یا كمتر كابل فشار ضعیف می‌گویند.

اغلب کابلهای فشار متوسط جهت ولتاژ های 20 کیلو ولت در پستهای فوق توزیع و انتقال مورد استفاده قرار می گیرد . در انواع قدیمی تر و در بعضی پستهای موجود هنوز هم از کابلهای روغنی استفاده می گردد.




نوع مطلب : برق، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 8 شهریور 1390 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI

حفاظت تجهیزات و دستگاه های سیستم قدرت در مقابل عیوب و اتصالیها ، به وسیله كلید قدرت انجام می گیرد قبل از اینكه كلید قدرت بتواند باز شود ، سیم پیچی عمل كنندة آن باید تغذیه شود این تغذیه به وسیله رله های حفاظتی انجام می پذیرد . رله به دستگاهی گفته می شود كه در اثر تغییر كمیت الكتریكی مانند ولت و جریان و یا كمیت فیزیكی مثل درجه حرارت و حركت روغن ( در رله بوخهولس ) تحریك شده و باعث به كار افتادن دستگاههای دیگر و نهایتاً قطع مدار به وسیله كلید قدرت ( در سیستم تولید و انتقال و توزیع ) یا دژنكتور می گردد .


بنابراین به وسیله رله : · محل وقوع عیب از شبكه جدا سازی شده باعث می شود كه سایر قسمتهای سالم شبكه همچنان به كار خود
ادامه دهند و پایداری و ثبات شبكه به همان حالت قبلی محفوظ بماند .· تجهیزات و دستگاهها در مقابل عیوب و اتصالی ها محافظت شده و میزان خسارات وارده به آنها محدود گردد . سبب به وجود آمدن اتصالی ها و تأثیرات آنبه دو علت زیر اتصالی ها می توانند به وجود آیند : الف – تأثیرات داخلی تأثیرات داخلی كه باعث خراب شدن و از بین رفتن دستگاهها یا خطوط انتقال و توزیع می شود عبارتند از :فاسد شدن قسمتهای عایق در یك مولد ، ترانسفورماتور ، خط ، كابل و غیره . این ضایعات و امكانات مكن است مربوط به عمر عایق ، عدم تنظیم صحیح ، عدم ساخت صحیح و یا عدم نصب صحیح عایق باشد . ب – تأثیرات خارجیتأثیرات خارجی شامل تأثیرات زیادی است از آن جمله رعد و برق ، اضافه بار كه باعث به وجود آمدن حرارت شود ، برف و باران ، باد و طوفان ، شاخة درختها ، حیوانات و پرندگان ، سقوط اشیاء اشتباه در عملیات و خسارتهایی كه یه وسیله مردم وارد می شود و غیره . وقتی كه یك اتصالی در مداری رخ دهد ، جریان افزایش یافته و ولتاژ ( اختلاف پتانسیل ) نقصان پیدا می كند افزایش جریان حرارت زیادی را به وجود آورده كه ممكن است منجر به آتش سوزی یا انفجار شود . اگر اتصالی به صورت جرقه باشد ممكن است خسارت زیادی به بار آورد .

برای مثال اگر جرقه ای بر روی خط انتقال نیرو به وجود آمده و سریعاً بر طرف نشود خط را سوزانده و باعث پاره شدن آن خواهد شد و نتیجه سبب قطع برق برای مدت طولانی خواهد شد . نقصان ولتاژ كه در اثر یك اتصالی به وجود آید می آید برای دستگاههای الكتریكی بسیار زیان آور است و اگر این ولتاژ ضعیف برای چند ثانیه ایی ادامه داشته باشد ، موتورهای مشتركین از كار باز ایستاده ، دوران مولدهای برق نامنظم و نا مرتب خواهد شد پس در صورت وقوع جریان شدید و ولتاژ ضعیف به سبب اتصالی در مدار می بایست به فوریت اتصالی كشف و برطرف گردد و جریان ولتاژ به حالت عادی باز گردانده شود.رله های جریانی : رله های جریانی به منظور حفاظت شبکه های الکتریکی در مقابل عیوب ناشی از خطاهای جریان بکار میروند .

عمده عیوبی که توسط رله های جریانی تشخیص داده می شوند عبارت است از : þاتصال کوتاه در شبکهþاضافه جریان þاضافه بارþجریان نشتی (ارت فالت) þعدم تقارن جریان سه فازþکاهش بار ( در مورد موتورها)þافزایش مدت زمان راه اندازی (در مورد موتورها)þقفل بودن روتور (در مورد موتورها) حفاظت اتصال کوتاه و اضافه جریان و اتصالی زمین : اولین و یکی از مهمترین حفاظت هایی که در یک سیستم وجود دارد حفاظت اتصال کوتاه و اضافه جریان و نشتی زمین می باشد . این حفاظت ها با حفاظت اضافه بار تفاوت آشکاری دارد چون حفاظت اضافه بار بر اساس ظرفیت حرارتی واحد می باشند .

در این نوع حفاظت جریان سه فاز توسط سه عدد ترانسفورمر جریان حس می گردند و به رله انتقال می یابند و بر اساس آن حفاظت صورت می گیرد . در مورد حفاظت فوق منحنی قطع رله از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است زیرا حفاظت صحیح بر اساس آن صورت میگیرد .این رله ها می توانند دارای دو گروه منحنی قطع باشند :þ نوع زمان ثابت که پارامتر جریان و زمان به هم وابستگی ندارند و به صورت جداگانه تنظیم می گردند و رله بر اساس جریان تنظیمی در زمان تنظیم شده فرمان قطع را صادر می کنند .þ نوع زمان کاهشی که در این حالت زمان قطع رله با یک منحنی به جریان عبوری از رله مرتبط می باشد .

به این صورت که هر چه جریان عبوری از رله بیشتر گردد زمان قطع رله کمتر خواهد بود .بسته به عملکرد و نوع استفاده از رله منحنی های استانداردی برای این رله ها تعریف می گردد که بشرح زیر است : Standard Inverse Curve (SIT)Very Inverse Curve (VIT)Extremely Inverse Curve (EIT)Ultra Inverse Curve (UIT) حفاظت سیستم های الکتریکی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و امروزه کمپانی های متعددی در حال طراحی و ساخت رله های حفاظتی می باشند . برخی از کمپانی های معتبر که در این زمینه مشغول به فعالیت می باشند را معرفی می کنیم.Siemens , Alstom , ABB , GE Power , Schneider , CEE , Reyroll به طور کلی رله های حفاظتی باید دارای مشخصات زیر باشند :

 þسرعت عملکرد : این پارامتر در رله های حفاظتی بسیار حائز اهمیت است چون رله های حفاظتی هنگام خطا موظفند با سرعت هرچه تمامتر بخش های معیوب را از قسمت های سالم جدا نمایند . þحساسیت : این پارامتر به حداقل جریانی که سبب قطع رله می گردد بر میگردد .þتشخیص و انتخاب در شرایط خطا : این پارامتر نیز بسیار مهم است زیرا در شبکه هایی که دارای چند باس بار و رله حفاظتی هستند هنگام وقوع خطا می باید قسمت معیوب به درستی تشخیص داده شده و از شبکه جدا گردد و قسمتهای سالم به کار خود ادامه دهد.þپایداری : این پارامتر به این باز میگردد که یک رله حفاظتی به تمامی خطاهایی که در محدوده حفاظتی خود به درستی عکس العمل نشان دهد و در مقابل خطاهای این محدوده عکس العملی نشان ندهد .

دسته بندی رله های حفاظتی بر اساس پارامترهای اندازه گیری : الف) رله های جریانی : این رله ها بر اساس میزان جریان ورودی به رله عمل می کند . حال این جریان می تواند جریان فازها , جریان سیم نول , مجموع جبری جریانهای فازها باشد (رله های جریان زیاد – رله های ارت فالت و .... ) و جریان ورودی رله می تواند تفاضل دو یا چند جریان باشد ( رله های دیفرانسیل و رستریکت ارت فالت ) ب) رله های ولتاژی : این رله ها بر اساس ولتاژ ورودی به رله عمل میکند این ولتاژ می تواند ولتاژ فازها باشد (رله های اضافه یا کمبود ولتاژ و ....) و یا میتواند مجموع جبری چند ولتاژ باشد ( رله تغییر مکان نقطه تلاقی بردارهای سه فاز) ج) رله های فرکانسی : این رله ها بر اساس فرکانس ولتاژ ورودی عمل میکند ( رله های افزایش و کمبود فرکانس) د) رله های توانی : این رله ها بر اساس توان عمل می کنند به عنوان مثال رله هایی که جهت توان را اندازه گیری می کنند یا رله هایی که توان اکتیو و راکتیو را اندازه گیری می کنند . ه) رله های جهتی : این رله ها از جنس رله های توانی هستند که بر اساس زاویه بین بردارهای ولتاژ و جریان عمل میکنند مانند رله های اضافه جریان جهتی که در خطوط چند سو تغذیه رینگ و پارالل بکار می روند و یا رله های جهت توان که جهت پرهیز از موتوری شدن ژنراتور هنگام قطع کوپلینگ آن بکار میرود . و) رله های امپدانسی : مانند رله های دیستانس که در خطوط انتقال کاربرد فراوانی دارند . ز) رله های وابسته به کمیت های فیزیکی : مانند حرارت – فشار – سطح مایعات و .... مانند رله بوخ هلتس ترانسفورمرها

ح) رله های خاص : رله هایی هستند که برای منظورهای خاص به کار میروند مثلا رله تشخیص خطای بریکر – رله مونیتورینگ مدار تریپ بریکر – رله لاک اوت و .....





نوع مطلب : برق، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 8 شهریور 1390 :: نویسنده : SIROUS NAKHODCHI

امروزه مصرف انرژی در صنعت برق رو به افزایش است و اثرات مخربی بر روی سلامتی و ایمنی انسان داشته است. تاثیرات میدانهای الكتریكی و مغناطیسی بر روی سلامت و بهداشت انسان از مضرات این صنعت می‌باشد. ما در زندگی روزمره در محیط كار و خانه و مدرسه در معرض میدان الكتریكی و مغناطیسی هستیم. میدانهای مغناطیسی و الكتریكی به وسیله خطوط نیرو، سیمهای الكتریكی و تجهیزات الكتریكی تولید می شود و خطوط نامرئی نیرو هستند كه در اطراف هر وسیله وجود دارند و

قدرت آن با افزایش ولتاژ افزایش می‌یابد. میدان الكترومغناطیسی از وسایل برقی مثل كامپیوتر شخصی، فر برقی، تلویزیون، یخچال و غیره و نیز خطوط انتقال نیروی برق با ولتاژ زیاد حاصل می شود. میدان الكترومغناطیسی بر روی سیستمهای عصبی و رشد و تكامل و ترمیم سلولها اختلالاتی ایجاد می‌كند و موجب پیدایش امراض ناشناخته مانند انواع سرطانها، طومورهای مغزی و ناباروری در انسان می‌شود همچنین افرادی كه به دفعات و به مدت طولانی در معرض چنین میدانهایی قرار می‌گیرند و نیز افراد شاغل در صنایع برق و تلفن، تعمیركاران تلویزیون و جوشكاران آسیب پذیرتر می‌باشندپس باید با نصب دستگاههای كنترل سرطانزایی در محیط كار و شناسایی منابع تولید الكترومغناطیسی، رعایت نكات ایمنی در محیط كار و در صورت امكان استفاده از تجهیزاتی كه دارای حداقل میزان انتشار امواج الكترومغناطیسی است محیطی مناسب برای كار و فعالیت ایجاد نماییم.


مقدمه
امروزه تولید سرانه برق و روند رو به رشد آن یكی از شاخصهای مهم نشان دهنده پیشرفت صنعتی، اقتصادی و افزایش رفاه كشور می‌باشد.
با توجه به اهمیت طرحهای صنعتی در توسعه پایدار، صنعت برق نیز مشابه دیگر صنایع با توجه به افزایش شتاب تولید و مصرف انرژی برق در ۲۰ سال گذشته نقش به سزایی در آلودگی محیط زیست و سلامت و بهداشت انسان داشته است و بایستی اثرات نیروگاههای حرارتی از نظر آلودگی آبی و گازی، جامد و آلودگیهای صوتی و میدانهای الكتریكی و مغناطیسی ناشی از فعالیت نیروگاهها بر روی موجودات زنده به خصوص انسان مورد بررسی قرارگیرد.
درون تمام ارگانیزمهای زنده، جریان الكتریكی و میدانهای الكتریكی با منشا داخلی وجود دارد كه در مكانیسمهای پیچیده كنترل فیزیولوژیكی نظیر اختلال در سیستمهای عصبی، عضلانی، فعالیت ممبران سلولی و رشد وتكامل و ترمیم بافتها نقش دارند. لذا لازم است ویژگیهای مصنوعی آثار احتمالی آنها در سیستمهای بیولوژیكی مورد بررسی قرار گیرند. میدانهای الكترومغناطیسی (EMF) ابتدا موجب سرگیجه، وزوز گوش، ضعف و خستگی و تار شدن دید چشم و خواب آلودگی هنگام كار و همچنین پیدایش امراض ناشناخته، تغییر تركیبات خون، اختلال در سیستمهای عصبی عضلانی، (نوروماسكولار)، دگرگونی ژنتیكی، بروز سرطانهایی چون لنفوم، لوسمی، طومورهای مغزی، سرطان غدد بزاقی و اختلال در باروری در زنان و مردان می‌شود.
ما در زندگی روزمره در محیط كار و خانه و مدرسه در معرض میدان الكترومغناطیسی و الكتریكی هستیم و این میدان الكتریكی حاصل از تولید، انتقال و استفاده از الكتریسیته است. مطالعاتی در رابطه با سلامتی انسان در مورد كسانی كه در معرض میدان مغناطیسی و انواع سرطانها از نوع لوكمی و سرطان مغز صورت گرفته است.
تعدادی از محققان در مورد ارتباط قرار گرفتن در معرض میدان مغناطیسی و سرطان تردید دارند. زیرا تفسیر آن از نظر بیولوژیكی مشكل است و نتایج تحقیقات متفاوت به نظر می‌رسد و با هم هماهنگی ندارند. بسیاری از محققان توافق بر این دارند كه نیاز به اطلاعات بیشتری در خصوص تاثیرات میدانهای الكتریكی و مغناطیسی بر سلامت انسان داریم.
هدف از این مجموعه فراهم آوردن اطلاعاتی در مورد تاثیرات میدانهای الكترومغناطیسی در محیط كار و درك علمی نگرانیها و تردیدهایی است كه در این مورد وجود دارد.


میدان الكترومغناطیسی
میدان الكترومغناطیسی به وسیله خطوط نیرو، سیمهای برق و تجهیزات الكتریكی تولید می‌شود. تاكید این مجموعه در مورد ارتباط میدان مغناطیسی با تولید و انتقال كاربرد نیروی الكتریكی است. میدانهای مغناطیسی خطوط نامرئی نیرو هستند كه در اطراف هر وسیله الكتریكی وجود دارند. میدان الكتریكی با ولتاژ تولید می‌شود و قدرت آن با افزایش ولتاژ افزایش می‌یابد. واحد قدرت الكتریكی بر حسب متر بر ولت می‌باشد.
میدان مغناطیسی نتیجه شدت جریان در سیمها یا وسایل الكتریكی می‌باشد و قدرت آن با افزایش ولتاژ افزایش می‌یابد. میدان مغناطیسی بر حسب گوس یا تسلا اندازه‌گیری می‌شود. از طرف دیگر میدان الكتریكی حتی وقتی كه تجهیزات الكتریكی خاموش می شود برقرار است و مدت زیادی با منبع
جریان برق ارتباط خود را حفظ می‌كند. میدان الكتریكی با عبور كردن از موادی كه هادی الكتریسیته هستند كاهش می‌یابد. به عبارت دیگر میدانهای مغناطیسی از بسیاری مواد عبور می‌كنند و بنابراین جلوگیری از عبور آن بسیار مشكل است. با وجود این كه میدانهای الكتریكی و مغناطیسی در اطراف وسایل الكتریكی و خطوط نیرو وجود دارند. تحقیقات اخیر بر روی پتانسیل اثرات میدانهای مغناطیسی بر سلامت انسان متمركز گردیده‌اند. با وجود این كه بعضی مطالعات اپیدمولوژیك ارتباط افزایش خطر ابتلا به سرطان را با در معرض میدان مغناطیسی قرار گرفتن گزارش نموده‌اند اما ارتباط مشابهی در مورد میدانهای الكتریكی گزارش نشده است.
توسعه سریع علم و تكنولوژی، موجودات زنده را تحت تابش طیف وسیعی از میدانهای الكترومغناطیسی قرار داده است. پیشرفت فناوری و صنعت برق انسانها را در تماس با میدان الكترومغناطیسی حاصل از وسایل برقی از جمله كامپیوتر شخصی، فر برقی، تلویزیون، یخچال و ... نیز خطوط انتقال نیروی با ولتاژ زیاد قرار داده است.


اثرات میدانهای الكترومغناطیسی بر انسان
اپیدمولوژی، مطالعه بر روی احتمال شیوع بیماریها در جمعیتهای انسانی است و اینگونه تحقیقات غالبا عینی هستند تا تجربه‌ای و این بدان معناست كه اینگونه یك اپیدمیولوژیست نمی تواند تمامی فاكتورهایی را كه موجب بروز بیماری می‌شود كنترل كند و یا در آزمایشگاه تحقیق كند اگرچه تحقیقات آزمایشگاهی در اطراف محیط انسانی و حیوانی كاملا در مورد انسان صدق نمی‌كند. اپیدمیولوژیستها می‌توانند عوامل به وجود آورنده سرطان را مشخص كنند كه شامل دود سیگار است و این در حالی است كه در مورد میدانهای الكترومغناطیسی ارتباطی بین معاشرت و اپیدمولوژی وجود ندارد. بعضی دانشمندان كه در این مورد مطالعه كرده‌اند ارتباط موجود بین میدانهای الكترومغناطیسی و سرطانهای خاص را وقتی كه خطر كم باشد و یا اصلا نباشد مشكل تفسیر می‌كنند حتی اگر احتمال ابتلا به سرطان ناشی از میدانهای الكترومغناطیس بسیار اندك باشد باید آن را جدی تلقی نمود. زیرا در میان تعداد كثیر افرادی كه در معرض میدانهای الكترومغناطیس هستند حتی یك احتمال ناچیز هم می‌تواند باعث افزایش سرطان در سطح گسترده شود.


ارتباط سرطان با مشاغل صنعت برق
از سال ۱۹۸۲ تعدادی از اپیدمیولوژیستها مطالعات و آزمایشاتی در این مورد انجام داده‌اند و گزارشی از بررسی بیماری لوكمی روی افراد كه در معرض میدان الكترومغناطیس بوده‌اند با افرادی كه در مشاغل دیگر كار كرده‌اند ارائه داده‌اند. در ایالات متحده این بیماری در بزرگسالان از هر ۱۰۰۰۰۰ نفر ۱۰مورد در سال مشاهده می‌شود و این مطالعات شامل افرادی می‌شود كه مستقیما با وسایل الكترومغناطیسی سر و كار دارند مثل مهندسان برق و یا افراد شاغل در خطوط تلفن و تلویزیون و تعمیرات رادیویی، اپراتورهای ایستگاه برق، الكتریسیته و جوشكار. مطالعات دیگر ارتباط بین شیوع سرطان مغز و یا مرگ و میر در مشاغل مشابه را نشان می‌دهد. این تحقیقات اولین بار توسط دكتر Samuel Milham در سال ۱۹۸۲ كامل شده است. همچنین مطالعاتی در مورد ارتباط سرطان سینه و قرار داشتن در معرض میدان الكترومغناطیسی صورت گرفته است. سرطان سینه در مردان نادر است اما متاسفانه در زنان بسیار رایج است. در ایالات متحده سرطان سینه از هر ۱۰۰۰ نفر بیش از یك مورد در سال مشاهده شده است. در یك مركز تحقیقاتی دانشگاهی در كارولینای شمالی میزان مرگ زنانی كه در معرض میدانهای الكترومغناطیسی قرار داشته‌اند در اثر ابتلا به سرطان سینه بیشتر از زنانی بوده است كه در چنین مشاغلی كار نكرده‌اند. اما با توجه به این كه عوامل دیگری مثل فاكتور سن در تولد اولین نوزاد و باروری و تاریخچه ارثی در ایجاد این نوع سرطان مؤثر می‌باشند، لذا باعث اختلال در این تحقیق شده است و با در نظر گرفتن این مشكلات و نداشتن اطلاعات كافی پی بردن به عامل اصلی ایجاد این بیماری غیر ممكن به نظر رسید و مطالعات دیگری كه در ایالات متحده و كشورهای دیگر انجام شده است نشان میدهد كه حتی زنانی كه در خانه كار می كنند و در معرض میدان الكترومغناطیسی بالایی قرار دارند با خطرپیشرفت سرطان سینه مواجه بوده‌اند.


سایر امراض ناشی از میدانهای الكترومغناطیسی
بیماری آلزایمر (Alzheimer) نوعی بیماری است كه در افراد سن بالا بروز می‌كند و باعث ضعف تمركز و اختلال در یادآوری خاطرات می‌شود. مطالعه و تحقیقاتی كه در سال ۱۹۹۵ در فنلاند و كالیفرنیا انجام گردیده نشان می دهد كارگرانی كه بیشتر در معرض میدان الكترومغناطیس قرار گرفته بودند بیشتر به این بیماری مبتلا شده‌اند. طبق گزارش دكتر Stephanie London و همكاران در سال ۱۹۹۴ به این نتیجه رسیده‌اند كه افراد شاغل در صنایع برق و تلفن نسبت به افراد شاغل در دیگر صنایع بیشتر در معرض میدانهای الكترومغناطیس قرار دارند.


اثرات بیولوژیكی میدانهای الكترومغناطیس
این مجموعه اطلاعاتی در مورد تاثیرات میدانهای الكترومغناطیسی بر روی حیوانات و تقسیم سلولی به ما می‌دهد و تاثیرات بیولوژیكی شامل تغییراتی در اعمال سلولها و بافتها و تغییراتی در فعالیت مغز استخوان انسان و ضربان قلب می‌شود. این قبیل مطالعات بر روی حیوانات آزمایشگاهی و حیوانات اهلی و نیز انسان بررسی شده است. طول موج، مدت در معرض امواج بودن، فاصله نسج با موج در تكثیر سلولی و جزئیات تكثیر مورد بررسی قرار گرفته است و باعث اختلال در تكثیر سلولی در مرحله DNA سازی و نیز باعث افزایش بروز نقص مادرزادی و اختلال باروری و موتاسیونهای مختلف می‌شود و این اختلال با مدت مجاورت با میدان الكترومغناطیسی و نوع موج متناسب بوده است.





نوع مطلب : برق، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


اطلاعات در مورد پست برق شهید کاویان بندر انزلی

ادامه مطلب


نوع مطلب : برق، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : اطلاعات در مورد پست برق شهید کاویان بندر انزلی،




وبلاگ شخصی سیروس نخودچی
درباره وبلاگ

این وبلاگ جهت نشر تازه های صنعت برق و درج مقالات و مطالب مرتبط با برق ایجاد شده است تا راهنمای مدرسان و دانشجویان عزیز این رشته باشد.

مدیر وبلاگ : SIROUS NAKHODCHI
نویسندگان
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :